Trang chính » Phật Quốc Online » Tài liệu tham khảo »

Giáo dục Phật giáo tại Âu – Mỹ

Tác giả : Thích Tâm Ngoạn

Chánh điện Bồ Đề Phật Quốc, Hoa Kỳ

Hội thảo giáo dục Phật giáo tại Hoa Kỳ, Đề tài tham luận: Giáo dục Phật giáo tại Âu – Mỹ

Dàn bài

1. Nguyên tắc

2. Phương pháp

3. Tư tưởng chỉ đạo

4. Áp dụng vào đời sống hàng ngày

Phần giới thiệu

Thế giới phương Tây bao gồm Âu châu và Hoa Kỳ. Nền giáo dục Tây phương giúp con người hướng đến Chân, Thiện, Mỹ. Nhà văn hóa Andre Maralix nhận xét:

Các môn khoa học (vật lý, hóa học, thiên văn, toán học, etc.) giúp con người tìm ra sự thật.

Các môn văn học (văn chương, lịch sử, xã hội, etc.) giúp con người hướng thiện,

Các môn mỹ thuật, điêu khắc, hội họa, kiến trúc, etc.) giúp con người làm đẹp đời sống.

Các môn kỹ thuật khẳng định sự tiến bộ của loài người.

Vì thế, chương trình giáo dục Tây phương có đủ bốn yếu tố 1. Khoa học, 2. Văn học, 3. Mỹ thuật, và 4. Kỹ thuật.

Các đại học ở Hoa Kỳ như đại học Harvard có một lịch sử hơn 300 năm; nhưng đại học Oxford và Cambridge ở nước Anh có một lịch sử lâu dài hơn, cả ngàn năm. Phần lớn các nhân tài trên thế giới được đào tạo , huấn luyện ở các trường đại học ở Tây phương Âu Mỹ. Một người tốt nghiệp đại học, có được văn bằng cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ được gọi là có giáo dục, học lực giỏi và hạnh kiểm tốt. Lễ tốt nghiệp đại học ở Tây phương Âu Mỹ gọi là Commencement (lễ bắt đầu vào đời). Như vậy, trường học, tiểu học, trung học, đại học, hậu đại học ở Tây phương Âu Mỹ là để chuẩn bị cho con em vào trường đời. Câu ca dao Việt Nam nói về trường học và trường đời như sau:

Ví dầu cầu ván đóng đinh,

Cầu tre lắc lẻo, gập ghềnh khó đi.

Khó đi mẹ dắt con đi,

Con đi trường học, mẹ đi trường đời.

Đặt vấn đề giáo dục Phật giáo tại Tây phương Âu Mỹ là giới thiệu một loại trường thứ ba, ngoài trường học và trường đời. Trường thứ ba này là TRƯỜNG ĐẠO. Một ngôi chùa là một trường đạo, dạy về TỪ, BI, HỶ, XẢ, VÔ NGÃ, LỢI THA. Mỗi một ông Thầy, một Sư cô, mỗi một thiện nam, một tín nữ là hóa thân của Quán Âm Bồ tát, là hiện thân của Văn Thù Sư Lợi Bồ tát, là ứng thân của Đại Hạnh Phổ Hiền Bồ tát, là nguyện thân của Địa Tạng Vương Bồ tát, để ai ai cũng được ở chung một mái ấm giác ngộ, giải thoát phiền não, tan biến vô minh.

Mỗi người, mỗi nước, mỗi non,

Bước vào cửa Phật như con một nhà

Cùng nhau thực hiện Lục Hòa,

Người người hạnh phúc, nhà nhà bình an.

I/ Nguyên tắc

Nguyên tắc của giáo dục Phật giáo dù ở Âu Mỹ hay ở bất cứ quốc gia, dân tộc nào trên thế giới là “DUY NHÂN HOẰNG ĐẠO, PHI ĐẠO HOẰNG NHÂN” (chỉ có con người mở mang đạo, không có đạo mở mang con người). Chỉ có Đức Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni đã thành đạo rồi, ngài mới giáo dục các đệ tử hữu duyên với ngài là năm anh em Kiều Trần Như, và về sau là Xá Lợi Phất, Mục Kiền Liên, Đại Ca Diếp, và một ngàn hai trăm năm mươi đệ tử xuất gia và vô số đệ tử tại gia.

Sự thành đạo của đức Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật ngồi dưới gốc cây Bồ Đề và những năm tháng sau đó dành cho việc giáo dục quảng đại quần chúng được giác ngộ cho đến năm ngài 80 tuổi, nhập Niết bàn là những sự kiện lịch sử. Ngày nay, bất cứ ai có phương tiện đầy đủ để đi hành hương các thánh địa Phật giáo đều có thể thực hiện. Đức Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni sinh ra đời ở công viên Lâm Tỳ Ni, nay thuộc quốc gia Nepal; thành đạo dưới gốc cây Bồ Đề ở Bodhi Gaya, tại Ấn Độ; thuyết pháp cho năm anh em Kiều Trần Như ở Lộc Uyển, Benares, Ấn Độ và nhập Niết Bàn năm 80 tuổi ở Kushinagara, Ấn Độ.

Nếu không có Đức Phật  lịch sử là Đức Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật thì sẽ không có các đệ tử xuất gia, tại gia thành đạo giác ngộ, giải thoát phiền não, tan biến vô minh.

Cuộc đời và lời Phật dạy có thể tóm tắt như sau:

Lịch kiếp, vi Minh quân, vi Lương tướng, vi Hiếu tử, vi Đạo sư, vận dụng Chân như, kết vô lượng Thiện duyên, trang nghiêm Phước Hải;

Hiện thế, khí Trân bảo, khí Thê noa, khí Quốc thành, khí Vương vị, viên thành Đại giác, thuyết Hằng sa Diệu pháp, bạc tế Mê tân.

(Trải qua vô số kiếp, làm vua sáng, làm tướng hiền, làm con hiếu, làm thầy dạy Đạo, vận dụng Chân lý, kết duyên lành vô lượng, trang nghiêm biển phước;

Đời này, bỏ vàng ngọc châu báu, bỏ vợ con, bỏ quốc thành, bỏ ngôi vua, thành đạo giác ngộ lớn, thuyết pháp nhiều như cát sông Hằng, thật vi diệu, giúp người ra khỏi bến mê để tới bờ giải thoát).

Như vậy, phải có người giác ngộ, thành đạo mới có giáo dục Phật giáo ở bất cứ nơi đâu, và bất cứ nơi nào.

Và ai là người Giác ngộ, Thành Đạo ngoài Đức Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật? Câu trả lời là các thánh đệ tử của ngài. Bất cứ đệ tử nào của Đức Phật, dù xuất gia hay tại gia, đều giác ngộ, thành đạo khi họ có 8 đức tính sau đây: 1. Vô dục, 2. Viễn ly, 3. Tri túc, 4. Tinh cần, 5. Chánh niệm, 6. Định ý, 7. Trí tuệ, 8. Không chấp ngã (ngã ái, ngã mạn, ngã kiến – Kinh Bát niệm).

Bất cứ đệ tử nào của Phật, dù xuất gia hay tại gia, đều giác ngộ, thành đạo khi ho có 8 phước báu sau đây: 1. Không sợ hãi, 2. Không giận hờn, 3. Không tổn hại, 4. Khả ái, 5. Khả hỷ, 6. Khả ý, 7. Hạnh phúc, 8. Bình an (Kinh Bát Công Đức Thủy).

II/ Phương pháp

Phương pháp giáo dục Phật giáo có ba:

Một là thuở thiếu thời theo Thầy học đạo. Như đức Phật đã theo học với 2 vị đạo sư: 1) Alara Kalama để đắc được Vô Sở Hữu Xứ, 2) Uddacca RamaPutra để đắc được Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ. Tiếng Anh gọi là Early Training Method. Giáo nghĩa Đại thừa nhấn mạnh Hiếu đạo là Phật đạo. Hiếu hạnh là Phật hạnh. Hiếu tâm là Phật tâm. Mẹ cha là Phật trong nhà bởi vì họ là gương mẫu giáo dục qua ba nghiệp thân, khẩu, ý để con em noi theo. Giáo dục gia đình tốt đẹp khi con em biết thương kính cha mẹ. Nhân tiện, xin giới thiệu danh từ Family (gia đình) theo phương pháp Khoán Thủ (Acronym Method):

Father             Kính thưa Cha

And                 và

Mother             Kính thưa Mẹ

I                      con

Love                Thương kính

You                 Cha Mẹ

Phương pháp giáo dục Phật giáo thứ hai là cùng với chúng bạn học chung qua các trường tiểu học, trung học, đại học có ban giảng huấn là các thầy, các cô để khẳng định sự tiến bộ của học sinh, sinh viên. Đức Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni đã trải qua giai đoạn này khi ngài từ giã hai bậc đạo sư để cùng thực hành khổ hạnh với 5 anh em ông Kiều Trần Như. Tiếng Anh gọi giai đoạn này, phương pháp này là Academic Training Method (phương pháp học viện, hàn lâm).

Phương pháp giáo dục Phật giáo thứ ba là tự học. Đức Phật đã tự mình giác ngộ, không thầy, không bạn, dưới gốc Bồ Đề, ngài thành đạo do Tự giác, Tự độ. Và lời di huấn tối hậu của Đức Phật Bổn sư Thích Ca Mâu Ni là: Dĩ tự vi y; Dĩ pháp vi y; Dĩ tự vi quang; Dĩ pháp vi quang (Hãy tự mình nương tựa chính mình; Hãy nương tựa chánh pháp; Hãy tự mình làm sáng tỏ chính mình; Hãy làm sáng tỏ chánh pháp). Tiếng Anh gọi là Self-taught Method hay Autodidactic Method (phương pháp tự học). Phương pháp tự học giúp con người trở thành anh hùng (Tự tri giả Anh; Tự thắng giả Hùng). Đức Phật được tôn thờ ở Đại Hùng Bửu Điện vì ngài Tự tri, Tự thắng.

III/  Tư tưởng chỉ đạo

Tư tưởng chỉ đạo trong giáo dục Phật giáo là Tam Pháp Ấn (1. Vô thường, 2. Khổ, 3. Vô ngã). Các thánh đệ tử của Đức Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni dù là hàng xuất gia (tăng, ni) hoặc là hàng tại gia (thiện nam tử, thiện nữ nhơn), họ có đồng tâm niệm là thường niệm Vô thường, Khổ, Vô Ngã. Ngoài ra, tư tưởng chỉ đạo trong giáo dục Phật giáo Âu Mỹ cũng không ngoài 37 phẩm Bồ Đề là: Tứ Niệm Xứ, Tứ Chánh Cần, Tứ Như Ý Túc, Ngũ Căn, Ngũ Lực, Thất Bồ Đề Phần và Bát Chánh Đạo. Sau khi Đức Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni nhập Niết bàn, các vị Bồ tát Đại thừa Phật giáo, còn gọi là Phật giáo phát triển đưa ra những tư tưởng chỉ đạo khác như Sắc Không Bất Nhị, Niết Bàn Phật Tánh.

IV/ Áp dụng vào đời sống hàng ngày

Sau khi Đức Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni thành đạo dưới gốc cây Bồ đề, ngài đã áp dụng vào đời sống hàng ngày hạnh nguyện “Cứu Nhân Độ Thế” cho đến khi ngài nhập Niết bàn vào năm 80 tuổi. Các thánh đệ tử của ngài, dù xuất gia làm tăng, ni hay tại gia làm thiện nam tử, thiện nữ nhơn, họ vẫn tiếp tục hạnh nguyện “Cứu Nhân Độ Thế” cho đến ngày ra đi một cách “Khứ Lai Tự Tại, Sinh Tử Tự Tại, Vô Ngại Tự Tại”.

Chúng ta không ham sống

Cũng không ưa thích chết

Nhất tâm bất loạn và trí huệ

Thời đến, chúng ta đi

(Trưởng Lão Tăng kệ)

Một vị hòa thượng qua đời, trong những lời phúng điếu có câu:

Vật hoán, tinh di, vạn vật hữu sanh hoàn hữu tử;

Siêu phàm nhập thánh, đốn siêu vô ngã diệc vô nhơn.

(Vật đổi, sao dời, muôn vật có sanh nên có tử;

Xuất trần nhập thánh, mau siêu không ta cũng không người).

Vần lục bát sau đây cũng diễn tả như vậy:

Khi Mê còn có Ta, Người,

Ngộ rồi mới biết Ta, Người đều Không.

Phật, Chúng sanh – Tánh vốn Đồng,

Siêu lòng phân biệt, thoát vòng trầm luân.

Bài thơ “Xuất trần” của Tuệ Trung Thượng Sĩ đời Trần là cách áp dụng giáo dục Phật giáo vào đời sống hàng ngày của bản thân:

Đã từng ham muốn phải long đong

Bỏ quách mà ra khỏi bụi hồng

Buông thõng bờ kia lên Phật tổ

Một lần phủi sạch, một lần xong.

Xin trị ơn chư Tôn Đức Tăng Ni và quý đồng hương Phật tử đã lắng nghe bài tham luận này.

Orange County, ngày 09 tháng 04 năm 2016.

Thích Tâm Ngoạn


Các bài viết khác

Giữ gìn và nuôi dưỡng những hạt giống tốt

Giữ gìn và nuôi dưỡng những hạt giống tốt

Mỗi khi ta thực tập chánh niệm là ta gieo trồng và củng cố những hạt giống lành mạnh đã có sẵn trong ta. Những hạt giống này cũng như những kháng thể. Khi có một con vi khuẩn chạy vào máu ta, lập tức thân thể ta có phản ứng, những kháng thể chạy tới bao quanh con vi khuẩn bắt nó phải biến dạng...

Kinh Tạp A Hàm – Quyển 15

Kinh Tạp A Hàm – Quyển 15

Con rùa mù và khúc gỗ nổi tuy trái chiều nhau, nhưng có thể gặp được. Phàm phu ngu si phiêu lưu trong năm đường, tạm thời được thân người còn khó hơn việc trên. Vì sao? Vì những chúng sanh này không thực hành nghĩa này, không thực hành pháp, không thực hành điều lành, không thực hành chân thật...

Lá cũng là mẹ của cây

Lá cũng là mẹ của cây

Tôi hỏi chiếc lá: Em có sợ mùa thu không, vì tới mùa thu, em sẽ phải rời cây? Chiếc lá đáp: Dạ không. Suốt mùa xuân và mùa hạ em đã sống rất đầy đủ. Em đã giúp cây hết lòng để cây được sống. Em thấy mình trong cây. Em thấy mình là cây, em không phải chỉ là một chiếc lá. Khi em trở về đất, em sẽ tiếp tục...

Thư tri ân viện Phật học Bồ Đề Phật Quốc tại Hoa Kỳ đã cứu tế thiên tai tại Bình Định

Thư tri ân viện Phật học Bồ Đề Phật Quốc tại Hoa Kỳ đã cứu tế thiên tai tại Bình Định

Cơn bão số 12 diễn ra trong 4 ngày (từ ngày 4 đến 6 tháng 11) đã để lại biết bao nhiêu là tổn thất cho người dân sinh sống tại tỉnh Bình Định, nhận thấy được sự thiệt hại nặng nề của đồng bào trong vùng lũ, Ban Giám Viện thuộc Viện Phật Học Bồ Đề Phật Quốc tại Hòa Kỳ và Phật tử gần xa đã kêu gọi...

Giáo lý Duyên khởi, sự thật của đời sống

Giáo lý Duyên khởi, sự thật của đời sống

Sự thật Duyên Khởi mà đức Phật chứng ngộ chưa từng nghe ở Ấn trước đó, là giáo lý rất đặc biệt xác định sự khác biệt giữa Phật giáo và các tôn giáo, triết học khác. Chính sự thật ấy mở ra Kinh tạng Pàli, và cả Tam tạng Pàli. Chính giáo lý ấy nói lên sự thật của con người và thiên nhiên, và sự thật về khổ sinh, khổ diệt...

Video

Video Clip

Chân dung Tăng già

  • TT. Thích Viên Hoa (1963-2009) - Cố trú trì Chùa Phước Long - thị trấn Phú Phong, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định
  • Quốc sư Chơn Luận - Phước Huệ (1869-1945), Tổ khai sơn Chùa Phước Long - thị trấn Phú Phong, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định
  • HT. Thích Mật Hạnh - Viện chủ chùa Tân Tân, An Nhơn, Bình Định
  • HT. Thích Quảng Bửu - Trụ trì Tu Viện Nguyên Thiều, Bình Định
  • Thiền sư Thích Nhất Hạnh - Làng mai, Pháp quốc
  • Thầy Thích Huyền Châu - Viện chủ Chùa Phước Long - thị trấn Phú Phong, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định
  • HT. Thích Thiện Minh (1922-1978)
  • HT. Thích Thiện Hoa (1918-1973)
  • HT. Thích Thiện Hòa (1907-1978)
  • Bồ tát Thích Quảng Đức (1897 - 11 tháng 6 năm 1963) Vị pháp thiêu thân
  • HT.  Thích Tịnh Khiết (1890 - 1973) - Cố Đệ Nhất Tăng Thống GHPGVNTN
  • HT. Thích Phước Thành (1918 - 2013), Trưởng lão Tăng già Bình Định
  • HT. Thích Giác Nhiên (1878 - 1979) - Cố Đệ Nhị Tăng Thống GHPGVNTN
  • HT. Thích Đỗng Minh (1927 - 2005) - Nha Trang
  • HT. Thích Hành Trụ (1904 - 1984), Sài gòn
  • HT. Thích Viên Định đương vi trú trì Tổ đình Thập Tháp, Bình Định
  • HT. Thích Huệ Chiếu (1898-1965) - Trú trì Tổ đình Thập Tháp, Bình Định
  • HT. Thích Trí Hải (1906-1979) - Cao tăng miền Bắc Việt Nam
  • HT. Thích Đôn Hậu (1905-1992) - Cố đệ tam Tăng thống GHPGVNTN
  • HT. Thích Huyền Quang (1920-2008) - Cố Đệ Tứ Tăng Thống GHPGVNTN
  • HT. Thích Kế Châu (1922 - 1996) - Trú trì Tổ đình Thập Tháp Di Đà, tỉnh Bình Định
  • HT. Thích Trí Diệu (1916-1982) - Đệ nhất trú trì Chùa Phước Long - thị trấn Phú Phong, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định
  • Hoa sen tánh giác

Câu chuyện bỏ túi

Lá cũng là mẹ của cây

Lá cũng là mẹ của cây

Tôi hỏi chiếc lá: Em có sợ mùa thu không, vì tới mùa thu, em sẽ phải rời cây? Chiếc lá đáp: Dạ không. Suốt mùa xuân và mùa hạ em đã sống rất đầy đủ. Em đã giúp cây hết lòng để cây được sống. Em thấy mình trong cây. Em thấy mình là cây, em không phải chỉ là một chiếc lá. Khi em trở về đất, em sẽ tiếp tục...

xem các tin khác

Reference Material

Royal patronage of Buddhism during the time of Buddha

Royal patronage of Buddhism during the time of Buddha

Active patronage from different royal houses was a major contributing factor to the growth of Sangha, its missionary activities and successful spread of Buddhism. Admiration for Buddha was obvious when kings and rulers made their claims on his relics after his demise...

xem các tin khác

Góp nhặt lời vàng

Lời vàng của Tổ Qui Sơn

Lời vàng của Tổ Qui Sơn

Nếu mình chưa phải là bậc thượng lưu, vượt thắng bên kia bờ giác thì hãy để tâm nơi giáo pháp, ôn tầm kinh điển, rút ra nghĩa lý tinh hoa, truyền bá tuyên dương, tiếp dẫn hậu lai, đó là cách trả ơn cho Phật tổ...

xem các tin khác

Ẩm thực Phật giáo

Chè trôi nước ngũ sắc

Chè trôi nước ngũ sắc

Đậu xanh ngâm nước vài tiếng cho nở mềm. Sau đó đãi sạch rồi cho vào nồi, đổ nước sâm sấp mặt đậu. Cho nồi đậu lên bếp, đun nhỏ lửa cho đậu chín bở và cạn hết nước...

xem các tin khác

Lượt truy cập

1224063