Trang chính » Phật Quốc Online » Tài liệu tham khảo »

Giáo dục Phật giáo tại Âu – Mỹ

Tác giả : Thích Tâm Ngoạn

Chánh điện Bồ Đề Phật Quốc, Hoa Kỳ

Hội thảo giáo dục Phật giáo tại Hoa Kỳ, Đề tài tham luận: Giáo dục Phật giáo tại Âu – Mỹ

Dàn bài

1. Nguyên tắc

2. Phương pháp

3. Tư tưởng chỉ đạo

4. Áp dụng vào đời sống hàng ngày

Phần giới thiệu

Thế giới phương Tây bao gồm Âu châu và Hoa Kỳ. Nền giáo dục Tây phương giúp con người hướng đến Chân, Thiện, Mỹ. Nhà văn hóa Andre Maralix nhận xét:

Các môn khoa học (vật lý, hóa học, thiên văn, toán học, etc.) giúp con người tìm ra sự thật.

Các môn văn học (văn chương, lịch sử, xã hội, etc.) giúp con người hướng thiện,

Các môn mỹ thuật, điêu khắc, hội họa, kiến trúc, etc.) giúp con người làm đẹp đời sống.

Các môn kỹ thuật khẳng định sự tiến bộ của loài người.

Vì thế, chương trình giáo dục Tây phương có đủ bốn yếu tố 1. Khoa học, 2. Văn học, 3. Mỹ thuật, và 4. Kỹ thuật.

Các đại học ở Hoa Kỳ như đại học Harvard có một lịch sử hơn 300 năm; nhưng đại học Oxford và Cambridge ở nước Anh có một lịch sử lâu dài hơn, cả ngàn năm. Phần lớn các nhân tài trên thế giới được đào tạo , huấn luyện ở các trường đại học ở Tây phương Âu Mỹ. Một người tốt nghiệp đại học, có được văn bằng cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ được gọi là có giáo dục, học lực giỏi và hạnh kiểm tốt. Lễ tốt nghiệp đại học ở Tây phương Âu Mỹ gọi là Commencement (lễ bắt đầu vào đời). Như vậy, trường học, tiểu học, trung học, đại học, hậu đại học ở Tây phương Âu Mỹ là để chuẩn bị cho con em vào trường đời. Câu ca dao Việt Nam nói về trường học và trường đời như sau:

Ví dầu cầu ván đóng đinh,

Cầu tre lắc lẻo, gập ghềnh khó đi.

Khó đi mẹ dắt con đi,

Con đi trường học, mẹ đi trường đời.

Đặt vấn đề giáo dục Phật giáo tại Tây phương Âu Mỹ là giới thiệu một loại trường thứ ba, ngoài trường học và trường đời. Trường thứ ba này là TRƯỜNG ĐẠO. Một ngôi chùa là một trường đạo, dạy về TỪ, BI, HỶ, XẢ, VÔ NGÃ, LỢI THA. Mỗi một ông Thầy, một Sư cô, mỗi một thiện nam, một tín nữ là hóa thân của Quán Âm Bồ tát, là hiện thân của Văn Thù Sư Lợi Bồ tát, là ứng thân của Đại Hạnh Phổ Hiền Bồ tát, là nguyện thân của Địa Tạng Vương Bồ tát, để ai ai cũng được ở chung một mái ấm giác ngộ, giải thoát phiền não, tan biến vô minh.

Mỗi người, mỗi nước, mỗi non,

Bước vào cửa Phật như con một nhà

Cùng nhau thực hiện Lục Hòa,

Người người hạnh phúc, nhà nhà bình an.

I/ Nguyên tắc

Nguyên tắc của giáo dục Phật giáo dù ở Âu Mỹ hay ở bất cứ quốc gia, dân tộc nào trên thế giới là “DUY NHÂN HOẰNG ĐẠO, PHI ĐẠO HOẰNG NHÂN” (chỉ có con người mở mang đạo, không có đạo mở mang con người). Chỉ có Đức Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni đã thành đạo rồi, ngài mới giáo dục các đệ tử hữu duyên với ngài là năm anh em Kiều Trần Như, và về sau là Xá Lợi Phất, Mục Kiền Liên, Đại Ca Diếp, và một ngàn hai trăm năm mươi đệ tử xuất gia và vô số đệ tử tại gia.

Sự thành đạo của đức Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật ngồi dưới gốc cây Bồ Đề và những năm tháng sau đó dành cho việc giáo dục quảng đại quần chúng được giác ngộ cho đến năm ngài 80 tuổi, nhập Niết bàn là những sự kiện lịch sử. Ngày nay, bất cứ ai có phương tiện đầy đủ để đi hành hương các thánh địa Phật giáo đều có thể thực hiện. Đức Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni sinh ra đời ở công viên Lâm Tỳ Ni, nay thuộc quốc gia Nepal; thành đạo dưới gốc cây Bồ Đề ở Bodhi Gaya, tại Ấn Độ; thuyết pháp cho năm anh em Kiều Trần Như ở Lộc Uyển, Benares, Ấn Độ và nhập Niết Bàn năm 80 tuổi ở Kushinagara, Ấn Độ.

Nếu không có Đức Phật  lịch sử là Đức Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật thì sẽ không có các đệ tử xuất gia, tại gia thành đạo giác ngộ, giải thoát phiền não, tan biến vô minh.

Cuộc đời và lời Phật dạy có thể tóm tắt như sau:

Lịch kiếp, vi Minh quân, vi Lương tướng, vi Hiếu tử, vi Đạo sư, vận dụng Chân như, kết vô lượng Thiện duyên, trang nghiêm Phước Hải;

Hiện thế, khí Trân bảo, khí Thê noa, khí Quốc thành, khí Vương vị, viên thành Đại giác, thuyết Hằng sa Diệu pháp, bạc tế Mê tân.

(Trải qua vô số kiếp, làm vua sáng, làm tướng hiền, làm con hiếu, làm thầy dạy Đạo, vận dụng Chân lý, kết duyên lành vô lượng, trang nghiêm biển phước;

Đời này, bỏ vàng ngọc châu báu, bỏ vợ con, bỏ quốc thành, bỏ ngôi vua, thành đạo giác ngộ lớn, thuyết pháp nhiều như cát sông Hằng, thật vi diệu, giúp người ra khỏi bến mê để tới bờ giải thoát).

Như vậy, phải có người giác ngộ, thành đạo mới có giáo dục Phật giáo ở bất cứ nơi đâu, và bất cứ nơi nào.

Và ai là người Giác ngộ, Thành Đạo ngoài Đức Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật? Câu trả lời là các thánh đệ tử của ngài. Bất cứ đệ tử nào của Đức Phật, dù xuất gia hay tại gia, đều giác ngộ, thành đạo khi họ có 8 đức tính sau đây: 1. Vô dục, 2. Viễn ly, 3. Tri túc, 4. Tinh cần, 5. Chánh niệm, 6. Định ý, 7. Trí tuệ, 8. Không chấp ngã (ngã ái, ngã mạn, ngã kiến – Kinh Bát niệm).

Bất cứ đệ tử nào của Phật, dù xuất gia hay tại gia, đều giác ngộ, thành đạo khi ho có 8 phước báu sau đây: 1. Không sợ hãi, 2. Không giận hờn, 3. Không tổn hại, 4. Khả ái, 5. Khả hỷ, 6. Khả ý, 7. Hạnh phúc, 8. Bình an (Kinh Bát Công Đức Thủy).

II/ Phương pháp

Phương pháp giáo dục Phật giáo có ba:

Một là thuở thiếu thời theo Thầy học đạo. Như đức Phật đã theo học với 2 vị đạo sư: 1) Alara Kalama để đắc được Vô Sở Hữu Xứ, 2) Uddacca RamaPutra để đắc được Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ. Tiếng Anh gọi là Early Training Method. Giáo nghĩa Đại thừa nhấn mạnh Hiếu đạo là Phật đạo. Hiếu hạnh là Phật hạnh. Hiếu tâm là Phật tâm. Mẹ cha là Phật trong nhà bởi vì họ là gương mẫu giáo dục qua ba nghiệp thân, khẩu, ý để con em noi theo. Giáo dục gia đình tốt đẹp khi con em biết thương kính cha mẹ. Nhân tiện, xin giới thiệu danh từ Family (gia đình) theo phương pháp Khoán Thủ (Acronym Method):

Father             Kính thưa Cha

And                 và

Mother             Kính thưa Mẹ

I                      con

Love                Thương kính

You                 Cha Mẹ

Phương pháp giáo dục Phật giáo thứ hai là cùng với chúng bạn học chung qua các trường tiểu học, trung học, đại học có ban giảng huấn là các thầy, các cô để khẳng định sự tiến bộ của học sinh, sinh viên. Đức Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni đã trải qua giai đoạn này khi ngài từ giã hai bậc đạo sư để cùng thực hành khổ hạnh với 5 anh em ông Kiều Trần Như. Tiếng Anh gọi giai đoạn này, phương pháp này là Academic Training Method (phương pháp học viện, hàn lâm).

Phương pháp giáo dục Phật giáo thứ ba là tự học. Đức Phật đã tự mình giác ngộ, không thầy, không bạn, dưới gốc Bồ Đề, ngài thành đạo do Tự giác, Tự độ. Và lời di huấn tối hậu của Đức Phật Bổn sư Thích Ca Mâu Ni là: Dĩ tự vi y; Dĩ pháp vi y; Dĩ tự vi quang; Dĩ pháp vi quang (Hãy tự mình nương tựa chính mình; Hãy nương tựa chánh pháp; Hãy tự mình làm sáng tỏ chính mình; Hãy làm sáng tỏ chánh pháp). Tiếng Anh gọi là Self-taught Method hay Autodidactic Method (phương pháp tự học). Phương pháp tự học giúp con người trở thành anh hùng (Tự tri giả Anh; Tự thắng giả Hùng). Đức Phật được tôn thờ ở Đại Hùng Bửu Điện vì ngài Tự tri, Tự thắng.

III/  Tư tưởng chỉ đạo

Tư tưởng chỉ đạo trong giáo dục Phật giáo là Tam Pháp Ấn (1. Vô thường, 2. Khổ, 3. Vô ngã). Các thánh đệ tử của Đức Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni dù là hàng xuất gia (tăng, ni) hoặc là hàng tại gia (thiện nam tử, thiện nữ nhơn), họ có đồng tâm niệm là thường niệm Vô thường, Khổ, Vô Ngã. Ngoài ra, tư tưởng chỉ đạo trong giáo dục Phật giáo Âu Mỹ cũng không ngoài 37 phẩm Bồ Đề là: Tứ Niệm Xứ, Tứ Chánh Cần, Tứ Như Ý Túc, Ngũ Căn, Ngũ Lực, Thất Bồ Đề Phần và Bát Chánh Đạo. Sau khi Đức Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni nhập Niết bàn, các vị Bồ tát Đại thừa Phật giáo, còn gọi là Phật giáo phát triển đưa ra những tư tưởng chỉ đạo khác như Sắc Không Bất Nhị, Niết Bàn Phật Tánh.

IV/ Áp dụng vào đời sống hàng ngày

Sau khi Đức Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni thành đạo dưới gốc cây Bồ đề, ngài đã áp dụng vào đời sống hàng ngày hạnh nguyện “Cứu Nhân Độ Thế” cho đến khi ngài nhập Niết bàn vào năm 80 tuổi. Các thánh đệ tử của ngài, dù xuất gia làm tăng, ni hay tại gia làm thiện nam tử, thiện nữ nhơn, họ vẫn tiếp tục hạnh nguyện “Cứu Nhân Độ Thế” cho đến ngày ra đi một cách “Khứ Lai Tự Tại, Sinh Tử Tự Tại, Vô Ngại Tự Tại”.

Chúng ta không ham sống

Cũng không ưa thích chết

Nhất tâm bất loạn và trí huệ

Thời đến, chúng ta đi

(Trưởng Lão Tăng kệ)

Một vị hòa thượng qua đời, trong những lời phúng điếu có câu:

Vật hoán, tinh di, vạn vật hữu sanh hoàn hữu tử;

Siêu phàm nhập thánh, đốn siêu vô ngã diệc vô nhơn.

(Vật đổi, sao dời, muôn vật có sanh nên có tử;

Xuất trần nhập thánh, mau siêu không ta cũng không người).

Vần lục bát sau đây cũng diễn tả như vậy:

Khi Mê còn có Ta, Người,

Ngộ rồi mới biết Ta, Người đều Không.

Phật, Chúng sanh – Tánh vốn Đồng,

Siêu lòng phân biệt, thoát vòng trầm luân.

Bài thơ “Xuất trần” của Tuệ Trung Thượng Sĩ đời Trần là cách áp dụng giáo dục Phật giáo vào đời sống hàng ngày của bản thân:

Đã từng ham muốn phải long đong

Bỏ quách mà ra khỏi bụi hồng

Buông thõng bờ kia lên Phật tổ

Một lần phủi sạch, một lần xong.

Xin trị ơn chư Tôn Đức Tăng Ni và quý đồng hương Phật tử đã lắng nghe bài tham luận này.

Orange County, ngày 09 tháng 04 năm 2016.

Thích Tâm Ngoạn


Các bài viết khác

Lễ tiểu tường và cắt băng khánh thành cổng Tam quan chùa Tây Thiên, Tp. Nha Trang

Lễ tiểu tường và cắt băng khánh thành cổng Tam quan chùa Tây Thiên, Tp. Nha Trang

Tp. Nha Trang – Sáng ngày 01 tháng 9 năm 2019 (nhằm ngày mùng 03 / 8 / Kỷ Hợi) Bổn tự, Bổn đạo chùa Tây Thiên thành kính cung đón chư tôn thiền đức Tăng Ni quang lâm và quý Phật tử vân tập về chùa tham dự lễ Tiểu tường cố Hòa thượng đạo hiệu Thích Viên Tánh và cắt băng khánh thành cổng Tam quan chùa Tây Thiên...

Thư mời và chương trình lễ Tiểu tường cố Hòa thượng Thích Viên Tánh – Viện chủ chùa Tây Thiên, Tp. Nha Trang

Thư mời và chương trình lễ Tiểu tường cố Hòa thượng Thích Viên Tánh – Viện chủ chùa Tây Thiên, Tp. Nha Trang

Thấm thoát mà 365 ngày Hòa thượng Bổn sư đạo hiệu Thích Viên Tánh quảy dép về Tây, để lại hàng đệ tử nhiều nỗi kính thương vô hạn. Bổn tự, Bổn đạo thừa hành di huấn lúc Hòa thượng Bổn sư còn sinh tiền, tiếp tục thắp sáng ngọn đèn thiền “truyền đăng tục diệm”, mở rộng Già lam và trùng hưng Tam bảo...

Lễ Vu lan Báo hiếu năm 2019 tại chùa Tây Thiên, Tp. Nha Trang

Lễ Vu lan Báo hiếu năm 2019 tại chùa Tây Thiên, Tp. Nha Trang

Tp. Nha Trang - Ngày Phật Đà hoan hỷ, sáng ngày Rằm tháng 7 âm lịch (15/8/2019) Bổn tự, Bổn đạo thiết lễ Vu lan Báo hiếu - cúng dường Tự tứ tại chùa Tây Thiên, Tp Nha Trang, nguyện đem công đức này nguyện cầu cửu huyền thất tổ lịch đại tôn thân quá vãng sớm siêu sanh lạc quốc, thân quyến còn tại thế Bồ đề tâm tăng trưởng, sở nguyện như ý...

Khai mạc pháp hội Vu Lan Báo Hiếu năm 2019 tại chùa Phước Long, Tây Sơn, Bình Định

Khai mạc pháp hội Vu Lan Báo Hiếu năm 2019 tại chùa Phước Long, Tây Sơn, Bình Định

Sáng ngày 07 / 07 / 2019 (nhằm 07 / 7 Kỷ Hợi), đạo tràng chùa Phước Long, Phú Phong, Tây Sơn, Bình Định đã trang nghiêm khai mạc pháp hội Vu Lan Báo Hiếu năm 2019, Phật lịch 2563 dưới sự chứng minh của chư tôn thiền đức Tăng Ni, cùng sự tham dự đông đảo của đạo hữu, Phật tử gần xa về tham dự...

Thư mời và chương trình Pháp hội Vu Lan Báo Hiếu và Húy kỵ Ân Sư năm 2019 tại chùa Phước Long, Tây Sơn, Bình Định

Thư mời và chương trình Pháp hội Vu Lan Báo Hiếu và Húy kỵ Ân Sư năm 2019 tại chùa Phước Long, Tây Sơn, Bình Định

Chùa Phước Long tổ chức Pháp hội Vu Lan Báo Hiếu 2019 cùng nhau tu tập kết mây lành để báo tiến Ân sư và hồi hướng phước báo đến Phụ mẫu sinh thành, thân bằng quyến thuộc còn tại thế thân tâm yên ổn; và cầu siêu cửu huyền thất tổ nhờ Phật lực và sức chú nguyện của chư Tăng trong ngày Tự tứ được siêu sinh dưỡng quốc...

Video

Video Clip

Chân dung Tăng già

  • TT. Thích Viên Hoa (1963-2009) - Chùa Phước Long - thị trấn Phú Phong, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định
  • Nguyễn triều Quốc sư húy Chơn Luận - Phước Huệ (1869-1945), Tổ khai sơn Chùa Phước Long - thị trấn Phú Phong, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định
  • HT. Thích Mật Hạnh (1923-2015) - Chùa Tân An, Bình Định
  • HT. Thích Quảng Bửu (1944-2016) - Tu Viện Nguyên Thiều, Bình Định
  • HT. Thích Viên Tánh (1958-2018) - Chùa Tây Thiên, Tp. Nha Trang
  • TT. Thích Huyền Châu - Giám viện Viện Phật Học Bồ Đề Phật Quốc, Hoa Kỳ
  • HT. Thích Quảng Thạc (1925-1996), Chùa An Lạc, Sài gòn
  • HT. Thích Tâm Hoàn (1924-1981), Tổ đình Long Khánh, Qui Nhơn
  • HT. Thích Trí Hải (1876-1950), Chùa Bích Liên, Bình Định
  • Tổ sư Nguyên Thiều - Siêu Bạch (1648-1729), Khai sơn Tổ đình Thập Tháp, Bình Định
  • Thiền sư Thích Nhất Hạnh - Làng mai, Pháp quốc
  • HT. Thích Thiện Minh (1922-1978), Thiền viện Quảng Đức, Sài gòn
  • HT. Thích Thiện Hoa (1918-1973), Việt Nam Quốc Tự, Sài gòn
  • HT. Thích Thiện Hòa (1907-1978), Chùa Ấn Quang, Sài gòn
  • Bồ tát Thích Quảng Đức (1897-11 tháng 6 năm 1963) Vị pháp thiêu thân
  • HT. Thích Tịnh Khiết (1890-1973), Chùa Tường Vân, Huế
  • HT. Thích Phước Thành (1918-2013), Chùa Thiên Phước, Bình Định
  • HT. Thích Giác Nhiên (1878-1979), Chùa Thuyền Tôn, Huế
  • HT. Thích Đỗng Minh (1927-2005), Chùa Long Sơn, Nha Trang
  • HT. Thích Hành Trụ (1904-1984), Sài gòn
  • HT. Thích Viên Định, Tổ đình Thập Tháp, Bình Định
  • HT. Thích Huệ Chiếu (1898-1965) , Tổ đình Thập Tháp, Bình Định
  • HT. Thích Trí Hải (1906-1979) - Hà Nội
  • HT. Thích Đôn Hậu (1905-1992), Chùa Thiên Mụ, Huế
  • HT. Thích Huyền Quang (1920-2008), Tu Viện Nguyên Thiều, Bình Định
  • HT. Thích Kế Châu (1922-1996), Tổ đình Thập Tháp, Bình Định
  • HT. Thích Trí Diệu (1916-1982), Chùa Phước Long, Bình Định
  • Hoa sen tánh giác

Câu chuyện bỏ túi

Phật thành đạo

Phật thành đạo

Hãy giải thoát cho nhau thoát khỏi những ràng buộc của tham sân si, cố chấp và tà kiến; hãy mở ra cho nhau những buộc ràng vô lối, những qui ước phàm tục và hãy hiến tặng cho nhau những tự do căn bản và tối thiểu của tâm hồn...

xem các tin khác

Reference Material

Royal patronage of Buddhism during the time of Buddha

Royal patronage of Buddhism during the time of Buddha

Active patronage from different royal houses was a major contributing factor to the growth of Sangha, its missionary activities and successful spread of Buddhism. Admiration for Buddha was obvious when kings and rulers made their claims on his relics after his demise...

xem các tin khác

Góp nhặt lời vàng

Lời vàng của Tổ Qui Sơn

Lời vàng của Tổ Qui Sơn

Nếu mình chưa phải là bậc thượng lưu, vượt thắng bên kia bờ giác thì hãy để tâm nơi giáo pháp, ôn tầm kinh điển, rút ra nghĩa lý tinh hoa, truyền bá tuyên dương, tiếp dẫn hậu lai, đó là cách trả ơn cho Phật tổ...

xem các tin khác

Ẩm thực Phật giáo

Chè trôi nước ngũ sắc

Chè trôi nước ngũ sắc

Đậu xanh ngâm nước vài tiếng cho nở mềm. Sau đó đãi sạch rồi cho vào nồi, đổ nước sâm sấp mặt đậu. Cho nồi đậu lên bếp, đun nhỏ lửa cho đậu chín bở và cạn hết nước...

xem các tin khác

Lượt truy cập

3386283