Trang chính » Phật Quốc Online »

Khái lược quá trình hoạt động của Tâm Vương

Tác giả : Liên Yến

Canh Hoa Tuoi Tham

Ban biên tập chúng tôi nhận được bài viết từ Phật tử Liên Yến tại Hà Nội. Được biết đây là một bài thi giữa kỳ của lớp học giáo lý Online do Thầy Huyền Châu chủ giảng. Thời gian làm bài rất ngắn nhưng thí sinh đã trình bày thật khúc chiết, rõ ràng những nét hết sức quan yếu của môn Duy thức học. Được biết bài thi đạt 8.5/10 điểm. Dưới đây là toàn văn bài thi, chúng tôi kính gởi đến quý độc giả trang nhà.

BÀI KIỂM TRA GIỮA KỲ

Ngày 18/09/2013

Thời gian: 45 phút (không kể thời gian chép đề)

Tài liệu được xem tự do

Đề bài:

Nhìn cành hoa tươi thắm

Tôi nghĩ về xưa sau.

Qua câu thơ trên, bạn hãy nêu khái lược quá trình hoạt động của Tâm Vương.

Bài làm:

Theo Duy thức học, Tâm Vương gồm có 8 thức: Nhãn thức, Nhĩ thức, Tỷ thức, Thiệt thức, Thân thức, Ý thức, Mạt na thức và A lại da thức.

Hai câu thơ thể hiện quá trình hoạt động của Tâm Vương theo trình tự từ Nhãn thức, Ý thức, Mạt na thức và A lại da thức.

Nhìn cành hoa tươi thắm:

“Nhìn” đây thuộc về Nhãn thức. Cái nhìn này dựa trên nhãn căn để “nhìn”. “Cành hoa” là cảnh trần bên ngoài, là đối tượng được nhìn thấy. Yếu tố ánh sáng và một khoảng cách nhất định nào đó hỗ trợ nhãn thức nhìn thấy cành hoa chính là hai trong chín duyên phụ: hư không và ánh sáng.

Thấy cành hoa “tươi thắm”, tươi thắm là sự phân biệt được giữa tươi và héo. Đây chính là sự tác ý của Ý thức để nhận biết sự phân biệt này.

Từ cái “nhìn cành hoa” là cảnh trần bên ngoài đưa vào thông qua nhãn căn rồi tác động lên ý thức tạo ra sự phân biệt. Cái “nhìn” này như một cái duyên để tác động vào Ý thức để “nghĩ” về một việc.

Tôi nghĩ về xưa sau.

“Tôi” đây là một sự chấp ngã được lưu xuất ra từ công năng của Ý thức. Y theo cái duyên trần “cành hoa” mà khởi lên chấp ngã có “tôi”.

Trạng thái “nghĩ” ở đây không phải do Ý thức sinh ra mà là do Mạt na thức chấp vào bóng của A lại da thức để “nghĩ” và ra lệnh cho Ý thức. Cái “nghĩ” này có thể là vui/buồn vì Mạt na thức có sẵn “si”. Cái “nghĩ” này có thể nghĩ về một người nào đó đã từng tặng hoa cho mình. “Cái người tặng hoa đó” nó có thể đã là một hạt giống/chủng tử trong A lại da mà Mạt na thức đã lấy ra để ra lệnh cho Ý thức phải “nghĩ”.

Cũng từ “cành hoa này” lại là một cái duyên trần để tạo ra một hạt giống/chủng tử mới, đem từ ngoài vào A lại da. Có thể người tặng hoa trước đây là một người có nhân cách sống tốt, hướng thiện thì sẽ tác động vào ý thức sống của chính mình hướng tới điều tốt đẹp đó. Như vậy Mạt na thức sẽ truyền ý thức “sống tốt đó” vào A lại da.

Hoạt động của Tâm Vương thông qua hai câu thơ trên là một quá trình xuyên suốt và liên tục từ Nhãn thức, Ý thức, Mạt na thức tới A lại da thức.

Nhận biết quá trình hoạt động của Tâm Vương là một bước rất quan trọng đối với người tu học. Chúng ta không có cách để tu tác động lên Mạt na thức và A lại da thức. Bởi vậy chúng ta chỉ có thể tác động đến tiền Ngũ thức và Ý thức để từ đó thuần phục Mạt na thức rồi tới A lại da thức. Quá trình tu tập sẽ giúp các thức này từng bước “đoạn hoặc” và chuyển thành “trí”. Khi chứng quả vị Phật: tiền Ngũ thức sẽ chuyển thành “Thành Sở Tác Trí” với công năng hóa hiện ra ba thân để giáo hóa và cứu vớt chúng sinh; Ý thức sẽ biến thành “Diệu Quan Sát Trí” biết rõ căn cơ của chúng sinh để rồi tùy cơ thuyết pháp hóa độ; Mạt na thức sẽ chuyển thành “Bình Đẳng Tính Trí” biến ra vô lượng thân; A lại da thức sẽ thành “Đại Viên Cảnh Trí” chiếu khắp mười phương các cõi nước. Trần Thị Hải Yến (Liên Yến)

Яндекс Topodin, Ua), &bull, Fotomag


Các bài viết khác

Thông báo: Website đang trong quá trình nâng cấp

Thông báo: Website đang trong quá trình nâng cấp

Website www.bodephatquoc.com đang trong quá trình nâng cấp, chúng con kính gửi đến chư tôn đức và quý độc giả của trang nhà hoan hỷ xem tạm qua trang demo...

Bát chánh đạo với Tứ vô lượng tâm

Bát chánh đạo với Tứ vô lượng tâm

Bát chánh đạo với Tứ vô lượng tâm không thể tách biệt lẫn nhau trong một đời sống có ý thức cao về vấn đề tự giác và giác tha. Nên, Tứ vô lượng tâm không thể tách biệt Bát chánh đạo. Bởi vì, Bát chánh đạo là thuộc về tự giác và Tứ vô lượng tâm là thuộc về giác tha. Nhưng, vấn đề tự giác hay giác tha là hai yếu tố không thể tách rời nơi một thực thể giác ngộ, mà chúng là hai mặt của một đời sống giác ngộ...

Người biết đặt gánh nặng xuống

Người biết đặt gánh nặng xuống

Con người cũng có khả năng tạo ra nhiều phước đức và cũng có khả năng tạo ra nhiều tội lỗi cho chính mình; con người vừa có khả năng che chở và bảo hộ muôn loài trên trái đất, và con người cũng vừa có khả năng sát phạt và hủy diệt muôn loài trên trái đất...

Chương trình “Pháp hội Dược Sư – Cầu an đầu năm 2020” tại chùa Phước Long, Tây Sơn, Bình Định

Chương trình “Pháp hội Dược Sư – Cầu an đầu năm 2020” tại chùa Phước Long, Tây Sơn, Bình Định

Hàng năm vào dịp đầu xuân, Bổn tự chùa Phước Long trang nghiêm thiết lễ khai đàn “Pháp hội Dược Sư - Cầu an đầu” để cho tứ chúng nương tựa tu học, khởi lên thiện tâm, gieo trồng căn lành trong năm mới. Vì vậy Bổn tự kính mời quý đạo hữu Phật tử, thiện tri thức gần xa cùng nhau vân tập về chùa để tu học...

Thư chúc Tết và chương trình Xuân Canh Tý 2020 tại chùa Tây Thiên, Tp. Nha Trang

Thư chúc Tết và chương trình Xuân Canh Tý 2020 tại chùa Tây Thiên, Tp. Nha Trang

Tết cổ truyền –  mừng Xuân Canh Tý 2020, Chùa Tây Thiên, thành phố Nha Trang tổ chức chương trình “Xuân Di Lặc” với những sinh hoạt vui xuân mang đậm nét đẹp truyền thống của dân tộc, pháp thoại đầu năm, khóa lễ Dược Sư, dâng sớ cầu an đầu năm, rút thăm trúng thưởng...

Video

Video Clip

Chân dung Tăng già

  • TT. Thích Viên Hoa (1963-2009) - Chùa Phước Long - thị trấn Phú Phong, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định
  • Nguyễn triều Quốc sư húy Chơn Luận - Phước Huệ (1869-1945), Tổ khai sơn Chùa Phước Long - thị trấn Phú Phong, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định
  • HT. Thích Mật Hạnh (1923-2015) - Chùa Tân An, Bình Định
  • HT. Thích Quảng Bửu (1944-2016) - Tu Viện Nguyên Thiều, Bình Định
  • HT. Thích Viên Tánh (1958-2018) - Chùa Tây Thiên, Tp. Nha Trang
  • TT. Thích Huyền Châu - Giám viện Viện Phật Học Bồ Đề Phật Quốc, Hoa Kỳ
  • HT. Thích Quảng Thạc (1925-1996), Chùa An Lạc, Sài gòn
  • HT. Thích Tâm Hoàn (1924-1981), Tổ đình Long Khánh, Qui Nhơn
  • HT. Thích Trí Hải (1876-1950), Chùa Bích Liên, Bình Định
  • Tổ sư Nguyên Thiều - Siêu Bạch (1648-1729), Khai sơn Tổ đình Thập Tháp, Bình Định
  • Thiền sư Thích Nhất Hạnh - Làng mai, Pháp quốc
  • HT. Thích Thiện Minh (1922-1978), Thiền viện Quảng Đức, Sài gòn
  • HT. Thích Thiện Hoa (1918-1973), Việt Nam Quốc Tự, Sài gòn
  • HT. Thích Thiện Hòa (1907-1978), Chùa Ấn Quang, Sài gòn
  • Bồ tát Thích Quảng Đức (1897-11 tháng 6 năm 1963) Vị pháp thiêu thân
  • HT. Thích Tịnh Khiết (1890-1973), Chùa Tường Vân, Huế
  • HT. Thích Phước Thành (1918-2013), Chùa Thiên Phước, Bình Định
  • HT. Thích Giác Nhiên (1878-1979), Chùa Thuyền Tôn, Huế
  • HT. Thích Đỗng Minh (1927-2005), Chùa Long Sơn, Nha Trang
  • HT. Thích Hành Trụ (1904-1984), Sài gòn
  • HT. Thích Viên Định, Tổ đình Thập Tháp, Bình Định
  • HT. Thích Huệ Chiếu (1898-1965) , Tổ đình Thập Tháp, Bình Định
  • HT. Thích Trí Hải (1906-1979) - Hà Nội
  • HT. Thích Đôn Hậu (1905-1992), Chùa Thiên Mụ, Huế
  • HT. Thích Huyền Quang (1920-2008), Tu Viện Nguyên Thiều, Bình Định
  • HT. Thích Kế Châu (1922-1996), Tổ đình Thập Tháp, Bình Định
  • HT. Thích Trí Diệu (1916-1982), Chùa Phước Long, Bình Định
  • Hoa sen tánh giác

Câu chuyện bỏ túi

Phật thành đạo

Phật thành đạo

Hãy giải thoát cho nhau thoát khỏi những ràng buộc của tham sân si, cố chấp và tà kiến; hãy mở ra cho nhau những buộc ràng vô lối, những qui ước phàm tục và hãy hiến tặng cho nhau những tự do căn bản và tối thiểu của tâm hồn...

xem các tin khác

Reference Material

Royal patronage of Buddhism during the time of Buddha

Royal patronage of Buddhism during the time of Buddha

Active patronage from different royal houses was a major contributing factor to the growth of Sangha, its missionary activities and successful spread of Buddhism. Admiration for Buddha was obvious when kings and rulers made their claims on his relics after his demise...

xem các tin khác

Góp nhặt lời vàng

Lời vàng của Tổ Qui Sơn

Lời vàng của Tổ Qui Sơn

Nếu mình chưa phải là bậc thượng lưu, vượt thắng bên kia bờ giác thì hãy để tâm nơi giáo pháp, ôn tầm kinh điển, rút ra nghĩa lý tinh hoa, truyền bá tuyên dương, tiếp dẫn hậu lai, đó là cách trả ơn cho Phật tổ...

xem các tin khác

Ẩm thực Phật giáo

Chè trôi nước ngũ sắc

Chè trôi nước ngũ sắc

Đậu xanh ngâm nước vài tiếng cho nở mềm. Sau đó đãi sạch rồi cho vào nồi, đổ nước sâm sấp mặt đậu. Cho nồi đậu lên bếp, đun nhỏ lửa cho đậu chín bở và cạn hết nước...

xem các tin khác

Lượt truy cập

5424941