Trang chính » Phật Quốc Online »

Phàm phu sống trong đêm dài sanh tử

Tác giả : Dieu Hanh

Hoa Sen

BÀI KIỂM TRA CUỐI KỲ

Họ tên: Nguyễn Thị Tuyết Hạnh

Pháp hiệu: Diệu Hạnh

Thời gian nộp bài: Thứ 2 ngày 14.10.2013

Được xem tài liệu

Đề bài: Luận Đại thừa Bách pháp minh môn chia thế giới thành 5 phạm trù tương ưng. Bạn hãy phân tích rõ sự tương ưng này. Nêu ví dụ minh chứng và rút ra bài học nhận thức cho bản thân.

Bài làm:

Luận Đại thừa bách pháp minh môn chia thế giới nhân sinh quan và vũ trụ quan thành 5 phạm trù tương ưng là: Tâm Vương, Tâm Sở Hữu Pháp, Sắc Pháp, Tâm Bất Tương Ưng Hành Pháp, Vô Vi Pháp. Chữ  “Tương ưng” nghĩa là hòa hiệp, hay không trái nhau. Cũng như quan vâng lệnh vua, tớ vâng lệnh chủ, đồng làm một việc, gọi là hòa hiệp không trái. Khi tôi tớ này cùng với tôi tớ kia đồng làm một việc, cũng gọi là hòa hiệp không trái nhau (tương ưng). Tuy hành tướng khác nhau, nhưng đồng một thời, đồng y một chỗ, đồng cảnh sơ duyên và đồng một việc (sự) thì gọi là “Tương ưng”.

Nói “đồng cảnh sở duyên”, nghĩa là: đồng duyên một cảnh. – Nói “đồng sự tướng” nghĩa là: Tâm vương và Tâm sở mỗi món đều y một tự thể, không được nhiều ít và so le. Hoặc Tâm sở và Tâm sở, khi cùng nhau đồng thời, đồng y một chỗ, đồng duyên một cảnh và đồng một sự tướng, thì đều gọi là tương ưng. – Ví dụ như khi con mắt thấy hoa, thoạt sanh một tâm niệm tham xem hoa, thế gọi là tham Tâm sở cùng với Nhãn thức Tâm vương tương ưng. – Nếu đồng khi ấy, khởi lên một tâm niệm si mê, thì tâm niệm si mê này cùng với tâm niệm tham, đồng một sát na, đồng y một căn, đồng duyên một cảnh và mỗi món đều y một tự thể, cũng được gọi là “Tương ưng”. Chỉ Tâm sở với Tâm sở kia tánh chất không đồng và cũng không đồng thời khởi, thì gọi là bất tương ưng. Ví dụ như khi tham xem hoa, không thể đồng trong một sát na khởi lên tâm sân, bởi vì tánh tham thì ưa muốn, còn tánh sân thì ganh ghét, rất trái nhau.

Thường khi Tâm sở theo Tâm vương khởi, thì gọi là “tương ưng”. Nhưng tám món Tâm vương vì tánh chất nó không đồng nên những Tâm sở tương ưng với Tâm vương cũng có nhiều ít khác nhau.

Tâm vương tuy có quyền làm chủ và giữ gìn, nhưng không thể tự mình tạo nghiệp được nên phải có các Tâm sở. Nhưng làm chủ nếu không chơn chính, cũng như trên vua hôn quân thì ở dưới quần thần là các Tâm sở, cố nhiên phải làm loạn. Chính như người đời vì Tâm mình không tự  chủ, nên bị tham, sân, si nổi lên, tạo ra các nghiệp trộm cướp, sát hại, v.v… không thể kềm chế được.

Nếu Tâm sở không vâng mệnh lệnh của Tâm vương, trái lại còn làm phản loạn thì Tâm vương phải bị nguy hiểm. Như người đời nói: “Vì tham tài lợi, nên trí khôn mờ”. Nghĩa là nói: Do Tâm sở “tham” tạo nghiệp, làm cho trí khôn của Tâm vương phải bị mờ. Hay có chỗ gọi: “Tâm bị sai khiến” tức là chỉ cho Tâm sở tạo nghiệp, sai khiến Tâm vương vậy.

Thế nên ta biết Tâm sở cùng Tâm vương rất quan hệ mật thiết. Tuy có thượng hạ phân định giai cấp như thế, nhưng đôi khi Tâm sở cướp quyền, thì Tâm vương phải bị nguy hiểm. Cũng như vị Quốc vương bị Quyền thần chấp chính thì không khỏi cái họa mất nước. Tâm vương tuy biết được việc nhơn nghĩa, nhưng không có “thiện Tâm sở” để giúp đỡ giữ gìn thì cũng không thể bảo trì được việc lành.

Có những Tâm sở rất thân mật với Tâm vương, không luận nơi nào hay giờ phút nào, đều không rời Tâm vương; cũng như ngày trước  chức  “Thừa tướng” thân cận với vua, hay ngày nay các Bộ trưởng rất mật thiết với Thủ tướng, tức là 5 món Tâm sở Biến hành: Xúc, Tác ý, Thọ, Tưởng, Tư. Chữ “Biến hành” nghĩa là đi khắp, giáp tất cả. Khắp giáp tất cả thời gian (quá khứ, hiện tại, vị lai), khắp giáp tất cả Thức (tám thức), khắp giáp tất cả giới (tam giới), khắp giáp tất cả địa vị (từ phàm đến Thánh).

Trong năm món Biến hành, hai Tâm sở, “Tưởng và Tư” tuy đã có cái nền tảng để tạo nghiệp, nhưng chưa thấy rõ rệt sự thực hành; cho nên sau năm món Biến hành lại có năm món Tâm sở “Biệt cảnh”. Chữ “Biệt cảnh” nghĩa là mỗi món đều duyên mỗi cảnh giới và tạo nghiệp riêng khác. Năm món “Biệt cảnh” là: Dục, Thắng giải, Niệm, Định, Huệ. Về thứ lớp sanh khởi của năm món “Tâm sở” này có liên quan; có thể lấy một việc đọc sách để thấy rõ.

Dục là Muốn. Muốn những cái gì mình đang mong mỏi, như thấy quyển sách muốn đọc, v.v…

Thắng giải là Biết rõ. Như khi đọc sách hiểu rõ các nghĩa lý.

Niệm là Nhớ. Như hôm qua đọc sách, ngày nay nhớ lại.

Định là Chuyên chú. Như khi đọc sách, chuyên chú không nghĩ nhớ một việc gì khác.

Huệ là: Trí huệ. Khi đọc sách nhờ tâm yên định, nên phát sanh ra trí huệ.

Nhưng nhiệm vụ đều khác, vì mỗi môn duyên mỗi cảnh; cũng như người đời phân công làm việc, mỗi người đều có mỗi trách nhiệm khác nhau.

Căn cứ theo đây mà suy xét, thì Tâm vương hoàn toàn không thể tạo nghiệp được. Cũng như vị Đế vương ở trong chín lớp thành nghiêm ngặt, không làm việc gì được, chỉ ra các sắc lệnh mà thôi. Nhờ năm món “Biến hành” Tâm sở giúp với Tâm vương mới thành cơ sở tạo nghiệp. Cũng như quan “Thứa tướng” vâng mạng lệnh của Vua, gởi chiếu chỉ xuống các bộ. Rồi do “năm món Biệt cảnh Tâm sở”, mỗi món đều lãnh mỗi nhiệm vụ; cũng như các Bộ lại lãnh sứ mệnh rồi tùy thời thi hành.

Năm món Tâm sở “Biến hành” chỉ có nhiệm vụ: 1- Trên, thừa lệnh của Tâm vương; 2- Ban bố xuống cho các cấp dưới. Cho nên nó cùng với tám thức Tâm vương đồng tánh vô ký. Nghĩa là không nhứt định thiện hay ác.

Còn Tâm sở “Biệt cảnh”, vì mỗi món giữ một trách nhiệm cho nên có đủ ba tánh là Thiện, Ác và Vô ký. Ngoài ra còn mười một món Tâm sở “Thiện”, chỉ chuyên môn làm việc lành, cũng như các vị Trung thần. Lại có sáu món “Căn bản phiền não” và 20 món “Tùy phiền não”, chuyên tạo các nghiệp ác, cũng như các Quan lại tham ô. Lại có những Tâm sở không nhứt định thiện hay ác, tức là bốn món “Bất định”: Hối, Miên, Tầm, Tư. Cũng như một  chức Quan có vị lưng chừng để ăn lương, không có chủ trương gì nhất định, ai bảo thế nào cũng cho là phải.

Năm mươi mốt Tâm sở đã giúp “Tám Tâm vương tạo nghiệp thì Tâm vương với Tâm sở phải ưng thuận hòa hợp, tương ưng với nhau. Sự hòa hợp, tương ưng này hiện ra cảnh tượng gọi là sắc pháp (nhị sở hiện ảnh cố). Sắc pháp lược có 11 món:

+ Năm căn: Nhãn căn, Nhĩ căn, Tỷ căn, Thiệt căn và Thân căn.

+ Sáu trần: Sắc trần, Thinh trần, Hương trần, Vị trần, Xúc trần và Pháp trần.

Do 3 món Tâm vương, Tâm sở và Sắc pháp hòa hợp tương ưng mà thành ra 24 món sai khác gọi là Tâm bất tương ưng hành. Lược gồm 24 món: Đắc, Mạng căn, Chúng đồng phận, Dị sanh tánh, Vô tưởng định, Diệt tận định, Vô tưởng báo, Danh thân, Cú thân, Văn thân, Sanh, Trụ, Lão, Vô thường, Lưu chuyển, Định dị, Tương ưng, Thế tốc, Thứ đệ, Thời, Phương, Số, Hòa hiệp tánh và Bất hòa hiệp tánh.

94 pháp là 8 món Tâm vương, 51 món Tâm sở, 11 món Sắc pháp, 24 món Bất tương ưng hành, đều thuộc về pháp hữu vi có tạo tác, có sanh diệt, không thường còn, sanh diệt biến đổi.

Do bốn món pháp Hữu vi là Tâm vương, Tâm sở, Tâm bất tương ưng hành và sắc pháp nên hiện ra 6 pháp Vô vi không tạo tác, không sanh diệt, không tăng giảm, vắng lặng thường còn.

Thật ra, Vô vi không phải có sáu pháp, song vì theo từng khía cạnh của nó để giải thích, nên đặt ra sáu tên. Vô Vi pháp lược giải gồm có Hư Không vô vi, Trạch diệt vô vi, Phi trạch diệt vô vi, Bất động diệt vô vi, Tưởng thọ diệt vô vi và Chơn như vô vi.

Tất cả pháp tức là pháp Hữu vi và Vô vi. Chữ  “Pháp” tức là tất cả sự vật từ tinh thần lẫn vật chất, cái gì, tự nó có thể giữ được hình dáng hay khuôn khổ của nó, làm cho người, khi trông đến nó, biết đó là vật gì, thì gọi là “Pháp”.

Chúng sinh chấp thân, tâm này thật là mình (ta), như thế là “Nhân ngã”; chấp núi, sông, đất, nước, v.v… tất cả sự vật bên ngoài là thật có, như thế là “Pháp ngã”.

Vì “Nhân” không thật có và “Pháp” cũng không thật có, nên Phật gọi rằng: “Tất cả Pháp vô ngã”; Chữ  “vô ngã” ở đây, nên hiểu nghĩa là “không thật” tức là “Nhân không thật” và “Pháp không thật” vậy.

Duy thức thường dùng ba tánh: Y tha khởi tánh (các pháp duyên khởi), Biến kế sở chấp tự tánh (mê lầm vọng chấp), Viên thành thật tự tánh (giác ngộ) để nói tất cả các pháp, cái nào thật, cái nào giả. Có thể lấy ví dụ về 1 giấc mơ, để làm ví dụ chứng minh 3 món tự tánh này:

Y tha khởi tánh: Nghĩa là ngoại cảnh tuy không, nhưng Nội thức lại có; ngoại cảnh lại y nơi Nội thức kia mà sanh (Y tha khởi); nếu không có Nội thức thì ngoại cảnh chẳng có. Do đây suy xét, trong thế gian nào là núi, sông, đất liền, người và vật, v.v… không có một cảnh nào chẳng y Nội thức biến hiện.

Biến kế sở chấp tánh: (vọng chấp) –Nghĩa là các cảnh vật đều từ Nội thức biến hiện không thật, mà trở lại điên đảo so đo chấp các cảnh ấy là thật có. Nếu có người nói các cảnh đó là giả thì nhứt định không tin, cũng như trong chiêm bao thấy người và vật, v.v… quyết định nói là thật; đợi đến khi thức giấc rồi mới tin đó là giả.

Viên thành thật tánh: Nghĩa là nhận thức đúng với lẽ thật. Như người khi thức tỉnh mới biết cảnh chiêm bao là giả.

Phàm phu sống trong đêm dài sanh tử, mê mang nơi trường đại mộng, nên thấy nào là quốc gia, chánh trị, nhân vật, tài sản v.v… đều chấp là thật có, không tin Duy thức biến hiện. Duy thức học kêu người sớm tỉnh giấc đại mộng, dùng đủ phương tiện để chứng minh muôn sự muôn vật đều do Duy thức biến hiện. Nếu người nhận được rõ lý Duy Thức rồi, thì cũng như tỉnh giấc mộng trước kia, không đợi người khác nói mà cũng tự biết các vật trong chiêm bao đều không tự có, chỉ do tâm biến hiện mà thôi (Y tha khởi). Khi từ bỏ cái mê lầm vọng chấp thật có rồi, (Biến kế sở chấp) thì hiểu biết mới đúng sự thật, nên gọi là Viên thành thật.

Это важно не только для состояния самого дома, но и для здоровья жильцов Topodin, Почему это скрывают? Потому что клиенты, готовые выделить, например, 15 000-40 000 рублей на продвижение ежемесячно, не готовы заплатить 200 000-300 000 единовременно за новый сайт или доведение старого до ума (а отказывать в продвижении и, следовательно, собственном заработке SEO-конторы не готовы)


Các bài viết khác

Điếu văn của đệ tử Nhựt Chấn kính dâng giác linh Bổn sư Hòa thượng thượng Như hạ Kính tự Viên Tánh

Điếu văn của đệ tử Nhựt Chấn kính dâng giác linh Bổn sư Hòa thượng thượng Như hạ Kính tự Viên Tánh

Trong giờ phút trang nghiêm long trọng này, cho phép con thay mặt Môn đồ pháp quyến, từ Mỹ quốc xa xôi, hồ quỳ hiệp chưởng, hướng về quê hương Việt Nam, thành phố Nha Trang, Chùa Tây Thiên, xin dâng lên giác linh Cố Hòa thượng Bổn sư đôi dòng tưởng niệm...

Chùm ảnh các phái đoàn phúng viếng giác linh cố Hòa thượng Thích Viên Tánh – Viện chủ chùa Tây Thiên, thành phố Nha Trang – phần 02

Chùm ảnh các phái đoàn phúng viếng giác linh cố Hòa thượng Thích Viên Tánh – Viện chủ chùa Tây Thiên, thành phố Nha Trang – phần 02

Khói trầm hương quyện tỏa
Thầy lên cõi liên hoa.

Nam Mô Lâm Tế Chánh Tông, Tứ Thập Nhị Thế, Nguyên Thiều Pháp Phái, Thập Tháp Tổ Đình, Tây Thiên Đường Thượng húy thượng Như hạ Kính tự Viên Tánh, hiệu Hải Bảo Hòa thượng Giác linh tân viên tịch...

Ban tổ chức lễ tang cố Hòa thượng Thích Viên Tánh – Viện chủ chùa Tây Thiên, thành phố Nha Trang

Ban tổ chức lễ tang cố Hòa thượng Thích Viên Tánh – Viện chủ chùa Tây Thiên, thành phố Nha Trang

BAN TỔ CHỨC LỄ TANG

Cố Hòa thượng Thích Viên Tánh - Viện chủ chùa Tây Thiên, phường Vĩnh Nguyên, thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa.

Viên tịch: 09 giờ ngày 12/9/2018 (3/8 Mậu Tuất)

Chùm ảnh các phái đoàn phúng viếng giác linh cố Hòa thượng Thích Viên Tánh – Viện chủ chùa Tây Thiên, thành phố Nha Trang – phần 01

Chùm ảnh các phái đoàn phúng viếng giác linh cố Hòa thượng Thích Viên Tánh – Viện chủ chùa Tây Thiên, thành phố Nha Trang – phần 01

Chùa Tây Thiên, Tp. Nha Trang – Ngày 13 tháng 9 năm 2018 (nằm ngày 4.8.Mậu Tuất) tình linh sơn pháp lữ, chư tôn thiền đức Tăng Ni trong các tổ đình, tự, viện trong và ngoài tỉnh đã chấn tích quang lâm hộ niệm và phúng viếng giác linh cố Hòa thượng Thích Viên Tánh. Quý Phật tử và các phái đoàn cũng đã đến phúng viếng...

Lễ thọ tang cố Hòa thượng Thích Viên Tánh – Viện chủ chùa Tây Thiên, thành phố Nha Trang

Lễ thọ tang cố Hòa thượng Thích Viên Tánh – Viện chủ chùa Tây Thiên, thành phố Nha Trang

Nha Trang – Sáng ngày 13 tháng 9 năm 2018 (nhằm ngày 4 / 8 / Mậu Tuất) Thượng tọa chủ sám và ban kinh sư cử hành nghi thức cung tiến giác linh cố Hòa thượng và lễ Thọ Tang của môn đồ pháp quyến...

Video

Video Clip

Chân dung Tăng già

  • TT. Thích Viên Hoa (1963-2009) - Cố trú trì Chùa Phước Long - thị trấn Phú Phong, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định
  • Quốc sư Chơn Luận - Phước Huệ (1869-1945), Tổ khai sơn Chùa Phước Long - thị trấn Phú Phong, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định
  • HT. Thích Mật Hạnh - Viện chủ chùa Tân Tân, An Nhơn, Bình Định
  • HT. Thích Quảng Bửu - Trụ trì Tu Viện Nguyên Thiều, Bình Định
  • Hòa thượng Thích Viên Tánh - Viện chủ chùa Tây Thiên, Tp. Nha Trang
  • Thiền sư Thích Nhất Hạnh - Làng mai, Pháp quốc
  • Thầy Thích Huyền Châu - Viện chủ Chùa Phước Long - thị trấn Phú Phong, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định
  • HT. Thích Thiện Minh (1922-1978)
  • HT. Thích Thiện Hoa (1918-1973)
  • HT. Thích Thiện Hòa (1907-1978)
  • Bồ tát Thích Quảng Đức (1897 - 11 tháng 6 năm 1963) Vị pháp thiêu thân
  • HT.  Thích Tịnh Khiết (1890 - 1973) - Cố Đệ Nhất Tăng Thống GHPGVNTN
  • HT. Thích Phước Thành (1918 - 2013), Trưởng lão Tăng già Bình Định
  • HT. Thích Giác Nhiên (1878 - 1979) - Cố Đệ Nhị Tăng Thống GHPGVNTN
  • HT. Thích Đỗng Minh (1927 - 2005) - Nha Trang
  • HT. Thích Hành Trụ (1904 - 1984), Sài gòn
  • HT. Thích Viên Định đương vi trú trì Tổ đình Thập Tháp, Bình Định
  • HT. Thích Huệ Chiếu (1898-1965) - Trú trì Tổ đình Thập Tháp, Bình Định
  • HT. Thích Trí Hải (1906-1979) - Cao tăng miền Bắc Việt Nam
  • HT. Thích Đôn Hậu (1905-1992) - Cố đệ tam Tăng thống GHPGVNTN
  • HT. Thích Huyền Quang (1920-2008) - Cố Đệ Tứ Tăng Thống GHPGVNTN
  • HT. Thích Kế Châu (1922 - 1996) - Trú trì Tổ đình Thập Tháp Di Đà, tỉnh Bình Định
  • HT. Thích Trí Diệu (1916-1982) - Đệ nhất trú trì Chùa Phước Long - thị trấn Phú Phong, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định
  • Hoa sen tánh giác

Câu chuyện bỏ túi

Tiếng gọi của đức Thế Tôn

Tiếng gọi của đức Thế Tôn

Từng tiếng chuông ngân lên trong màn đêm tĩnh mịch, vang dài trên khắp núi đồi, như gọi mời vạn loài thức dậy sau một giấc ngủ dài. Chú Tâm An cũng miễn cưỡng lồm cồm bò dậy, hai con mắt còn nhắm cứng, khuôn mặt nhăn nhó trông đến tội nghiệp...

xem các tin khác

Reference Material

Royal patronage of Buddhism during the time of Buddha

Royal patronage of Buddhism during the time of Buddha

Active patronage from different royal houses was a major contributing factor to the growth of Sangha, its missionary activities and successful spread of Buddhism. Admiration for Buddha was obvious when kings and rulers made their claims on his relics after his demise...

xem các tin khác

Góp nhặt lời vàng

Lời vàng của Tổ Qui Sơn

Lời vàng của Tổ Qui Sơn

Nếu mình chưa phải là bậc thượng lưu, vượt thắng bên kia bờ giác thì hãy để tâm nơi giáo pháp, ôn tầm kinh điển, rút ra nghĩa lý tinh hoa, truyền bá tuyên dương, tiếp dẫn hậu lai, đó là cách trả ơn cho Phật tổ...

xem các tin khác

Ẩm thực Phật giáo

Chè trôi nước ngũ sắc

Chè trôi nước ngũ sắc

Đậu xanh ngâm nước vài tiếng cho nở mềm. Sau đó đãi sạch rồi cho vào nồi, đổ nước sâm sấp mặt đậu. Cho nồi đậu lên bếp, đun nhỏ lửa cho đậu chín bở và cạn hết nước...

xem các tin khác

Lượt truy cập

1648635