Trang chính » Phật Quốc Online »

Tiến trình thực nghiệp Tam Vô Lậu Học của một thanh niên Phật tử

Tác giả : Quang Biện

Bên bảo tháp sư ông Thích Viên Hoa, ảnh Tánh Hòa

Đề bài: Kinh Lăng Nghiêm quyển 6 có câu: “Thu nhiếp tâm ý gọi là giới, nhân giới sanh định, nhân định phát huệ”. Bạn hãy phân tích ý nghĩa và mối tương quan giữa ba môn học vô lậu theo câu kinh trên.

Bài làm:

Kể từ khi đức Phật thành đạo, qua suốt 49 năm giáo hóa độ sanh, đức Phật đã chỉ bày cho chúng ta hàng vạn pháp môn giúp các hàng đệ tử và chúng sanh hướng theo con đường giác ngộ, giải thoát. Vô số các pháp môn ấy tựu chung lại không ngoài ba phạm trù căn bản đó là Tam vô lậu học: Giới, định, huệ đó như một ánh đuốc soi sáng, như một con đường duy nhất, rốt ráo đưa chúng ta thoát khỏi khổ đau luân hồi, đạt đến Niết bàn.

Ban đầu thực tập, chúng ta thấy giới, định, huệ như ba nấc thang trên con đường giải thoát, cái này là nhân của cái kia, cái kia là quả của cài này, mỗi môn học có một ý nghĩa riêng và có mối tương hỗ chặt chẽ lẫn nhau. Phân tích ý nghĩa và mối liên hệ giữa giới, định, huệ sẽ giúp chúng ta có được sự hiểu biết sâu sắc hơn, có được phương pháp tu tập đúng đắn.

Mục đích việc tu tập là làm sao thoát khỏi vô minh, giác ngộ chân lý, diệt trừ vọng tưởng, phiền não, tìm được sự an lạc và tự tại trong cuộc sống.

Thuở ban đầu học Phật con đứng ở ngã ba đường, không biết rõ con đường mình phải đi như thế nào cho đúng, giáo pháp thì như biển cả, càng đọc, càng học càng thấy chơi vơi, càng đọc càng vọng tưởng bởi lẽ tâm không định, thân không an, không thể nhập được những lời Phật dạy. Cuộc sống không có sự chuyển biến, vẫn phiền não, lo âu, vẫn cảm thấy thiếu một niềm tin, thiếu một nguyên tắc sống, một kim chỉ nam cho từng bước đi. Và rồi những ý thức đầu tiên về việc giữ giới được hình thành. Là một Phật tử, từ khi được sư phụ truyền giới, con bắt đầu ý thức được những việc mình làm ban đầu với mục đích là tuân thủ những lời mình đã phát nguyện mà thôi. Ấy vậy, mỗi ngày tự trong thân tâm mọi việc được dần dần chuyển hóa.

Giới luật của đức Phật đặt ra chẳng nằm ngoài mục đích hướng cho chúng ta sống thiện, sống có ích, mang lại lợi lạc cho mọi người và chính bản thân mình. Ban đầu việc thực hành giới đối với con cũng chỉ ở mức độ nhận thức như vậy, chỉ thấy rằng điều đó về mặt cuộc sống là tốt là thiện, là điều cần làm. Thế nhưng những điều này khiến cho công phu thiền định hàng ngày có được tiến bộ rõ rệt và định lực như được tiếp thêm sức mạnh, sự chuyển hoá được cảm nhận rõ rệt theo hướng tích cực.

Quả đúng như vậy, làm gì có một cái tâm an định trong trạng thái say xỉn, làm sao tránh khỏi vọng tưởng khi trong lòng sân hận, tị hiềm vì thiếu tâm từ bi, buông xả, làm gì có được sự tự tại khi mà lòng tham, ái nhiễm chi phối con người mình. Do vậy, khi con bắt đầu những bữa ăn chay đầu tiên, bắt đầu biết phóng sinh, tự mình biết quý kính mạng sống của chúng sinh, ngày hôm đó trong lòng cảm thấy an vui, gặp ai cũng có thể mỉm cười, thấy việc gì cũng không quản ngại, tâm thái nhẹ nhàng, an ổn, lạc quan. Giờ thiền hôm đó cũng là những thời khắc an định tuyệt vời. Trước đây, do công việc ngoại giao, do thói quen tụ tập bạn bè, con vẫn thường xuyên uống bia, rượu sau giờ làm việc hay cuối tuần. Từ lúc công phu thiền định thì những thói quen này tuyệt nhiên không còn nữa. Ban đầu chỉ là việc cố gắng giảm và hạn chế bia rượu để không ảnh hưởng đến thời khóa thiền hàng ngày, đảm bảo thời khóa thiền định được duy trì đều đặn. Thật vi diệu khi càng thực hành công phu thiền định lâu, con càng cảm nhận thấy sự tỉnh giác của tâm thức nó thích thú như thế nào. Giờ thiền ban đêm mang lại một giấc ngủ thật sâu, không mộng mị, giờ thiền sáng sớm mang lại một sự tỉnh giác suốt cả ngày làm việc. Những trạng thái cảm giác mệt mỏi, buồn ngủ, trì trệ trước đây thường xuyên xảy ra, giờ đây không còn nữa, hoặc có cũng chỉ là rất hy hữu. Chính sự tỉnh giác ấy nó khiến con thay đổi luôn những sở thích và thói quen cố hữu. Không còn là một sự cố gắng nhịn ăn nhịn uống nữa, mà là một sự nhận thức chắc chắn rằng những thứ đó không hề mang lại cho mình lợi lạc mà chỉ khiến cho tâm mình thêm loạn tưởng. Giờ đây việc từ chối một buổi nhậu nhẹt liên hoan để có thời gian nhiếp tâm thiền định trở thành bình thường, không còn sự đắn đo.

Sống trong cuộc đời, ít ai tránh được cái tâm tham như: tham tài, tham ái, tham danh lợi… Để đạt được mục đích, nhiều người phải dối trá, phải mưu mô để thực hiện mà không tính đến những hậu quả có thể ảnh hưởng đến những người khác và cả với mình. Khi không đạt được mục đích thì trong lòng thấy tức tối sân hận, phiền não. Nếu chúng ta mang cái tâm ấy công phu thiền định thì làm sao có kết quả? Làm sao có được sự an lạc? Trái lại, nó càng làm cho chúng ta u mê, vọng tưởng điên đảo, thiếu đi sự sáng suốt và minh định trong cuộc sống. Thật may mắn là nhờ có công phu thiền định, quán chiếu kinh điển, học hỏi hành trì giáo lý thông qua các bài giảng của thầy mà con ngày càng giác ngộ rõ chân lý này. Nó khiến con thay đổi cách nghĩ, cách hành xử trong cuộc sống cũng như công việc. Khi mình biết mình đang làm đúng, làm những việc thiện, lợi lạc cho nhiều người, không bị dính mắc vào tham sân si, tự dưng con người mình thấy an nhiên, tự tại. Phiền não bị thay thế bằng những niềm vui, sự lạc quan. Suy nghĩ không bị những vọng tưởng chi phối, mà thay vào đó là hiệu quả của sự tập trung, sáng tạo trong giải quyết công việc hàng ngày. Thêm vào đó, chắc chắn một điều nhiều người có thể cảm nhận được mà không nói ra, đó là lối sống tạo ra một niềm tin của những người chung quanh, tạo ra được sức thu hút đối với bạn bè, đồng nghiệp, tạo ra được một uy tín và sự hợp tác. Khi trải nghiệm những thay đổi tích cực đó, càng cho con niềm tin về Phật pháp và chân lý mình đã học, càng thấy việc trừ bỏ những điều xấu ác, làm những việc thiện ích quan trọng như thế nào trong cuộc sống. Nhân quả là đây, định lực là đây, trí tuệ là đây.

Rõ ràng học hỏi giáo pháp không phải là mang một mớ kinh điển ra để nghiên cứu, tranh luận, lý luận rồi tìm bới đúng sai, rồi so sánh phân biệt. Điều này đã và đang là hiện tượng khá phổ biến ở nhiều người học Phật hiện nay. Điều này con đã được chứng kiến không ít các buổi sinh hoạt của các đạo tràng, thay vì việc thiền định, quán chiếu, chia sẻ kinh nghiệm thì lại là một buổi tranh luận gắt gao về khái niệm này, khái niệm kia, hay là sự nhận xét đả phá về pháp môn này, pháp môn kia. Để rồi khi ra về, không ai tìm thấy sự lợi lạc mà ôm lấy một mớ phiền não khó chịu. Học Phật là học và thể nghiệm một lối sống theo gương, theo lời dạy của đức Phật.

Đức Phật đã dạy cho chúng ta phương pháp văn, tư, tu để đi hết được con đường giới, định, huệ mà không bị lạc hướng, sai đường. Nếu học hỏi giáo lý mà không hành trì, thể nhập thực tế thì cũng chỉ dừng lại ở mức độ của một nhà nghiên cứu hoặc của một học giả, nó không mang đến sự giác ngộ, giải thoát. Nếu học tập hành trì kinh điển mà không có định tâm, định lực thì thật khó để có được trí tuệ, khó mà thể nhập được những điều vi diệu. Nếu muốn có định mà không thực hành giới thì quả là gian nan, khó mà thành tựu được.

Do vậy ba pháp môn vô lậu giới, định, huệ luôn đi liền với nhau, là con đường duy nhất cho cả những người tu tập sơ cơ đến những bậc thánh hữu học.

Bát chánh đạo, pháp môn cơ bản mà đức Phật dạy cũng không nằm ngoài giới, định, huệ. Nếu Chánh kiến, Chánh tư duy là huệ thì Chánh ngữ, Chánh nghiệp, Chánh nạng, Chánh tinh tấn là giới và Chánh niệm, Chánh định chính là định trong tam vô lậu học. Nếu giới được nghiêm trì sẽ khiến cho người đó sống thánh thiện, không bị vọng tưởng thô tháo chi phối. Đây là tiền đề để đạt được định lực trong việc hành trì công phu thiền định hàng ngày. Khi thân tâm thanh tịnh, định lực tăng trưởng thì huệ sinh, phá bỏ vô minh, chân tâm hiện ra. Khi trí tuệ sáng suốt, nhận thức giác ngộ, ta lại càng thấy rõ hơn nhân quả của việc giữ giới, của việc thiền định để rồi tiếp tục công phu hành trì giữ giới thiền định một cách tinh tấn.

Rõ ràng giới, định, huệ tuy ba mà một, tuy một mà ba, không tách rời, không phân định ranh giới theo từng cung bậc mà nó đồng thời hoạt động chi phối lẫn nhau, cái này là nhân, cái kia là quả. Hiểu được giáo nghĩa này sẽ giúp cho người tu tập có được tuệ giác đúng đắn, có được định hướng và niềm tin, từ đó hình thành cho mình một phương pháp tu tập phù hợp với giáo pháp và có được thành tựu.

Ngày 20/9/2014


Các bài viết khác

Thông báo: Website đang trong quá trình nâng cấp

Thông báo: Website đang trong quá trình nâng cấp

Website www.bodephatquoc.com đang trong quá trình nâng cấp, chúng con kính gửi đến chư tôn đức và quý độc giả của trang nhà hoan hỷ xem tạm qua trang demo...

Bát chánh đạo với Tứ vô lượng tâm

Bát chánh đạo với Tứ vô lượng tâm

Bát chánh đạo với Tứ vô lượng tâm không thể tách biệt lẫn nhau trong một đời sống có ý thức cao về vấn đề tự giác và giác tha. Nên, Tứ vô lượng tâm không thể tách biệt Bát chánh đạo. Bởi vì, Bát chánh đạo là thuộc về tự giác và Tứ vô lượng tâm là thuộc về giác tha. Nhưng, vấn đề tự giác hay giác tha là hai yếu tố không thể tách rời nơi một thực thể giác ngộ, mà chúng là hai mặt của một đời sống giác ngộ...

Người biết đặt gánh nặng xuống

Người biết đặt gánh nặng xuống

Con người cũng có khả năng tạo ra nhiều phước đức và cũng có khả năng tạo ra nhiều tội lỗi cho chính mình; con người vừa có khả năng che chở và bảo hộ muôn loài trên trái đất, và con người cũng vừa có khả năng sát phạt và hủy diệt muôn loài trên trái đất...

Chương trình “Pháp hội Dược Sư – Cầu an đầu năm 2020” tại chùa Phước Long, Tây Sơn, Bình Định

Chương trình “Pháp hội Dược Sư – Cầu an đầu năm 2020” tại chùa Phước Long, Tây Sơn, Bình Định

Hàng năm vào dịp đầu xuân, Bổn tự chùa Phước Long trang nghiêm thiết lễ khai đàn “Pháp hội Dược Sư - Cầu an đầu” để cho tứ chúng nương tựa tu học, khởi lên thiện tâm, gieo trồng căn lành trong năm mới. Vì vậy Bổn tự kính mời quý đạo hữu Phật tử, thiện tri thức gần xa cùng nhau vân tập về chùa để tu học...

Thư chúc Tết và chương trình Xuân Canh Tý 2020 tại chùa Tây Thiên, Tp. Nha Trang

Thư chúc Tết và chương trình Xuân Canh Tý 2020 tại chùa Tây Thiên, Tp. Nha Trang

Tết cổ truyền –  mừng Xuân Canh Tý 2020, Chùa Tây Thiên, thành phố Nha Trang tổ chức chương trình “Xuân Di Lặc” với những sinh hoạt vui xuân mang đậm nét đẹp truyền thống của dân tộc, pháp thoại đầu năm, khóa lễ Dược Sư, dâng sớ cầu an đầu năm, rút thăm trúng thưởng...

Video

Video Clip

Chân dung Tăng già

  • TT. Thích Viên Hoa (1963-2009) - Chùa Phước Long - thị trấn Phú Phong, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định
  • Nguyễn triều Quốc sư húy Chơn Luận - Phước Huệ (1869-1945), Tổ khai sơn Chùa Phước Long - thị trấn Phú Phong, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định
  • HT. Thích Mật Hạnh (1923-2015) - Chùa Tân An, Bình Định
  • HT. Thích Quảng Bửu (1944-2016) - Tu Viện Nguyên Thiều, Bình Định
  • HT. Thích Viên Tánh (1958-2018) - Chùa Tây Thiên, Tp. Nha Trang
  • TT. Thích Huyền Châu - Giám viện Viện Phật Học Bồ Đề Phật Quốc, Hoa Kỳ
  • HT. Thích Quảng Thạc (1925-1996), Chùa An Lạc, Sài gòn
  • HT. Thích Tâm Hoàn (1924-1981), Tổ đình Long Khánh, Qui Nhơn
  • HT. Thích Trí Hải (1876-1950), Chùa Bích Liên, Bình Định
  • Tổ sư Nguyên Thiều - Siêu Bạch (1648-1729), Khai sơn Tổ đình Thập Tháp, Bình Định
  • Thiền sư Thích Nhất Hạnh - Làng mai, Pháp quốc
  • HT. Thích Thiện Minh (1922-1978), Thiền viện Quảng Đức, Sài gòn
  • HT. Thích Thiện Hoa (1918-1973), Việt Nam Quốc Tự, Sài gòn
  • HT. Thích Thiện Hòa (1907-1978), Chùa Ấn Quang, Sài gòn
  • Bồ tát Thích Quảng Đức (1897-11 tháng 6 năm 1963) Vị pháp thiêu thân
  • HT. Thích Tịnh Khiết (1890-1973), Chùa Tường Vân, Huế
  • HT. Thích Phước Thành (1918-2013), Chùa Thiên Phước, Bình Định
  • HT. Thích Giác Nhiên (1878-1979), Chùa Thuyền Tôn, Huế
  • HT. Thích Đỗng Minh (1927-2005), Chùa Long Sơn, Nha Trang
  • HT. Thích Hành Trụ (1904-1984), Sài gòn
  • HT. Thích Viên Định, Tổ đình Thập Tháp, Bình Định
  • HT. Thích Huệ Chiếu (1898-1965) , Tổ đình Thập Tháp, Bình Định
  • HT. Thích Trí Hải (1906-1979) - Hà Nội
  • HT. Thích Đôn Hậu (1905-1992), Chùa Thiên Mụ, Huế
  • HT. Thích Huyền Quang (1920-2008), Tu Viện Nguyên Thiều, Bình Định
  • HT. Thích Kế Châu (1922-1996), Tổ đình Thập Tháp, Bình Định
  • HT. Thích Trí Diệu (1916-1982), Chùa Phước Long, Bình Định
  • Hoa sen tánh giác

Câu chuyện bỏ túi

Phật thành đạo

Phật thành đạo

Hãy giải thoát cho nhau thoát khỏi những ràng buộc của tham sân si, cố chấp và tà kiến; hãy mở ra cho nhau những buộc ràng vô lối, những qui ước phàm tục và hãy hiến tặng cho nhau những tự do căn bản và tối thiểu của tâm hồn...

xem các tin khác

Reference Material

Royal patronage of Buddhism during the time of Buddha

Royal patronage of Buddhism during the time of Buddha

Active patronage from different royal houses was a major contributing factor to the growth of Sangha, its missionary activities and successful spread of Buddhism. Admiration for Buddha was obvious when kings and rulers made their claims on his relics after his demise...

xem các tin khác

Góp nhặt lời vàng

Lời vàng của Tổ Qui Sơn

Lời vàng của Tổ Qui Sơn

Nếu mình chưa phải là bậc thượng lưu, vượt thắng bên kia bờ giác thì hãy để tâm nơi giáo pháp, ôn tầm kinh điển, rút ra nghĩa lý tinh hoa, truyền bá tuyên dương, tiếp dẫn hậu lai, đó là cách trả ơn cho Phật tổ...

xem các tin khác

Ẩm thực Phật giáo

Chè trôi nước ngũ sắc

Chè trôi nước ngũ sắc

Đậu xanh ngâm nước vài tiếng cho nở mềm. Sau đó đãi sạch rồi cho vào nồi, đổ nước sâm sấp mặt đậu. Cho nồi đậu lên bếp, đun nhỏ lửa cho đậu chín bở và cạn hết nước...

xem các tin khác

Lượt truy cập

5153659