Trang chính » Phật Quốc Online »

Tìm về nguồn cội để trực diện các pháp vô vi

Tác giả : Tạ Chiến

Tác giả

Bài kiểm tra môn – Duy Thức học
Đề bài : Luận Đại thừa Bách pháp minh môn chia thế giới thành 5 phạm trù tương ứng. Bạn hãy phân tích rõ sự tương ứng này. Nếu ví dụ minh chứng & rút ra bài học nhận thức cho bản thân.
Bài làm :
Luận Đại thừa Bách Pháp Minh Môn nghiên cứu vạn pháp trong vũ trụ, giúp cho chúng ta có được một cái nhìn đầy đủ, đúng bản chất về thế giới quan và nhân sinh quan. Nó lý giải hình tướng vạn pháp qua sự hiểu biết của con người. Thông qua những hiểu biết đó, môn học giúp chúng ta thấu triệt được nội tâm của mỗi người, có định hướng và giúp cho quá trình tu tập đạt thành tựu.
Để nghiên cứu sự biến hóa của vạn pháp, Luận Đại Thừa Bách Pháp Minh Môn chia thế giới theo năm phạm trù đó là Tâm Vương, Tâm Sở, Sắc Pháp, Tâm bất tương ưng hành pháp và Vô vi pháp. Sau đây ta sẽ nghiên cứu chi tiết hơn về sự vận hành, tương hợp giữa các phạm trù này để có thể lý giải được thế giới quan biến hiện qua tâm của con người.
Đầu tiên phải nó đến tám Pháp Tâm Vương, bao gồm Nhãn Thức, Nhĩ Thức, Tỷ Thức, Thiệt Thức, Thân Thức, Ý Thức, Mạt Na Thức và A Lại Da Thức. Sở dĩ gọi là Tâm Vương vì đây là tâm của các pháp, là chủ của tất cả các pháp, các pháp còn lại đều sinh ra từ đây.
Năm thức đầu tiên gọi là Tiền ngũ thức. Các tâm vương này giúp chúng ta hiểu được năm khía cạnh khác nhau của một pháp đó là sắc, thanh, hương, vị, xúc chạm một cách riêng biệt. Ý Thức là thức thứ sáu giúp chúng ta hiểu biết về tính chất, giá trị và ý nghĩa của pháp.
Thức thứ bảy Mạt Na Thức đóng vai trò làm căn của Ý Thức và đặc thù của nó là ngã ái chấp tang. Nó luôn có sự phân biệt, chấp ngã. Mạt Na Thức thường có bản chất so đo thương ghét, tính toán thiệt hơn, chấp trước. Vì chấp ngã một cách ích kỷ, Mạt Na Thức không bao giờ thức tỉnh trước sự hành động so đo và chấp trước của nó.
Tâm vương thứ tám, A Lại Da Thức, là nơi lưu giữ chủng tử của vạn pháp pháp sinh khởi. A Lại Da Thức là một loại Tâm Thức có khả năng dung chứa, duy trì và bảo vệ tất cả hạt giống của vạn pháp được tồn tại ở trạng thái tiềm năng nguyên thể. Nó có 3 tính chất năng tàng, sở tang và ngã ái chấp tàng.
A Lại Da Thức là nền tảng căn bản không thể thiếu để cho vạn pháp sanh trưởng và tồn tại. Tất cả mọi hiện tượng đều có hạt giống riêng của chúng. Những hạt giống này đều gọi là chủng tử được ẩn chứa trong A Lại Da Thức, và từ những chủng tử này sẽ nẩy mầm và sinh tác đến vạn pháp về sau. Sự chuyển hóa của những hạt giống nói trên trong giai đoạn sanh khởi đều phải tuân theo nguyên tắc nhân duyên sanh và nhân quả nghiệp báo để tạo thành nhiều hiện tượng khác nhau. Vạn pháp trong thế gian nếu như không có A Lại Da Thức hiện diện, tham gia, thì nhất định không thể sanh trưởng và tồn tại.
Phạm trù thứ hai được nói đến đó là Tâm Sở. Các pháp tâm vương là chủ các pháp, là trọng tâm khởi nguồn của tất cả các pháp, thế nhưng tâm sở là những hiện tượng tâm lý phụ thuộc nơi Tâm Vương, yểm trợ và giúp đỡ các Tâm Vương trong sự hiểu biết vạn pháp. Nói cách khác, Tâm Sở là những tâm lý lệ thuộc Tâm Vương, thừa hành và yểm trợ cho các Tâm Vương trong mọi lãnh vực hiểu biết vạn pháp.
Thí dụ, Nhãn Thức thì làm chủ nhìn thấy vạn pháp và ngoài Nhãn Thức đây ra không tâm thức nào có thể thay thế để hiểu biết về sự nhìn thấy, nhưng Nhãn Thức nếu như không có Tâm Sở Dục muốn nhìn thì cũng không thể thấy được vạn pháp.
Các Tâm Vương tuy làm chủ tất cả mọi sự hiểu biết, nhưng phải nhờ đến các Tâm Sở giúp đỡ thì mới có thể sinh hoạt với vạn pháp. Các Tâm Vương không thể tự động sinh hoạt để có nhận thức và tạo nghiệp, nếu như các Tâm Sở không chịu hướng dẫn và chỉ đạo. Đối với vạn pháp, các Tâm Sở thường xuyên ràng buộc, điều khiển tất cả mọi sự sinh hoạt của các Tâm Vương. Các Tâm Sở không cho các Tâm Vương sinh hoạt trực tiếp và hiểu biết đúng nghĩa và lý về vạn pháp.
Các Tâm Vương thường xuyên bị các Tâm Sở như là: Tham Lam, Sân Hận, Si Mê, Kiêu Mạn, Nghi Kỵ, Ác Kiến v.v… thay nhau xúi giục gây tạo các nghiệp dữ như là: sát hại, trộm cướp, tà dâm vọng ngữ, v.v… Ngược lại, các Tâm Vương nếu như lãnh đạo sáng suốt và tự chủ trong mọi sự sinh hoạt để hiểu biết về vạn pháp, đồng thời lại còn được các Tâm Sở Thiện như là: Tín, Tàm, Quý, Vô Tham, Vô Sân, Vô Si, v.v… ra tay giúp đỡ thì nhất định sẽ phát sanh trí tuệ giải thoát.
Tâm sở có tất cả 51 yếu tố, chia làm các nhóm : Biến hành, Biệt Cảnh, Thiện, Căn bản phiền não, Tùy phiền não, Bất định.
Như vậy tám pháp tâm vương cùng với 51 tâm sở pháp biến hiện tạo ra vô vàn các trạng thái nhận thức và diễn biến tâm của con người. Sau đây ta sẽ nghiên cứu đến phạm trù thứ 3 trong Luân Đại Thừa Bách Pháp Minh Môn đó chính là Sắc pháp.
Phạm trù thứ ba chính là Sắc Pháp, được chia thành hai nhóm đó là ngũ căn (Nhãn căn, Nhĩ căn, Tỷ căn, Thiệt căn, Thân căn) và lục trần (Sắc trần, Thanh trần, Hương trần, Vị trần, Xúc trần, Pháp trần) tạo ra 11 món sắc pháp. Sắc Pháp là những pháp thuộc về hình sắc của vật chất.
Bất cứ sự vật nào dù lớn hay nhỏ, lớn như thế giới và nhỏ như vi trần một khi làm đối tượng cho năm Tâm Thức (Nhãn thức, Nhĩ thức, Tỷ thức, Thiệt Thức, Thân Thức) sinh hoạt để hiểu biết thì sự vật đó đều thể hiện năm khía cạnh khác nhau. Mỗi Tâm Thức nương nơi đối tượng đó để hiểu biết sự vật theo khả năng nhận thức của mình.
Như vậy từ 8 pháp tâm vương, cùng với 51 tâm sở khi tiếp xúc với 11 sắc pháp tạo ra sự nhận biết với vô vàn hình tướng sắc thái khác nhau trong nhận thức của con người đối với thế giới quan, nhân sinh quan.
Phạm trù thứ tư là Tâm bất tương ưng hành pháp. Đây là những pháp không thuộc về Tâm pháp và cũng không thuộc về Sắc pháp. Tâm bất tương ưng hành pháp chia ra làm 24 món : đắc, mạng căn, chúng đồng phận, dị sanh tánh, vô tưởng định, diệt tận định, vô tưởng báo, danh thân, cú thân, văn thân, sanh, trụ, lão, vô thường, lưu chuyển, định vị, tương ưng, thế tốc, thứ đệ, thời, phương, số, hòa hợp tánh và bất hòa hợp tánh.
Các pháp số này không thuộc về tâm pháp và cũng không thuộc về sắc pháp. Chúng là những quan niệm trừu tượng nói về những quan hệ, những trạng thái và tánh chất của cả sắc pháp lẫn tâm pháp nên được gọi là bất tương ưng hành pháp.
Tâm pháp và sắc pháp là hai yếu tố căn bản để thành lập vạn pháp trong thế gian, nhưng bất tương ưng hành pháp là yếu tố thứ ba làm trung gian giữa tâm pháp và sắc pháp. Nếu như không có những pháp này hiện hữu trong thế gian, vấn đề giá trị sự sinh hoạt của tâm và vật thì khó minh định rõ rang.
Bốn phạm trù đầu tiên : Tâm vương, Tâm sở, Sắc pháp, và Bất tương ưng hành pháp thuộc về các pháp hữu vi. Bây giờ ta sẽ nghiên cứu phạm trù thứ năm đó là các pháp vô vi.
Pham trù thứ năm : Vô vi pháp – Các pháp Vô vi được đề cập trong Luân Đại Thừa Bách Pháp Minh Môn bao gồm 6 loại : Hư không vô vi, Trạch diệt vô vi, Phi trạch diệt vô vi, Bất động diệt vô vi, Tưởng thọ diệt vô vi và Chân như vô vi.
Vô Vi Pháp là các pháp hiện hữu nằm trong nguyên lý trật tự của tánh không. Những Pháp vô vi thì không sanh diệt, không biến hoại, không có tướng sanh trụ dị diệt, không phải do nhân duyên tạo tác. Vô Vi Pháp là chỉ cho các pháp thuộc thể tánh với bản chất thường hằng, thanh tịnh và hiện hữu trong trật tự của tánh không.
Khi quán chiếu, tu tập, chúng ta bắt đầu từ các pháp hữu vi tìm về nguồn cội để trực diện các pháp vô vi theo tinh thần từ tướng tìm tánh, từ sự tìm lý, từ vọng tìm chân, để rồi nhận ra con đường và chân lý tu tập.
Như vậy Luận đã trình bày 5 phạm trù bao trùm một trăm pháp là hiểu được tất cả pháp. Với 4 nhóm phạm trù đầu tiên, đó là các pháp hữu vi mà trọng tâm phát khởi từ tám pháp tâm vương, được chi phối bởi 51 tâm sở, trên cơ sở đó nhận biết thế giới quan của 11 sắc pháp thông qua các khái niệm trung gian của Bất tương ưng hành. Tất cả pháp các pháp hữu vi đều mang tự tánh sanh diệt. Mặc dù mang tánh chất duyên sanh dưới bất cứ hình thức nào, sự hiện hữu của những pháp thuộc loại hữu vi đều do tám pháp Tâm Vương sinh khởi. Sự sanh khởi này lại bị lệ thuộc vào các Tâm Sở Hữu Pháp chỉ đạo và điều khiển. Cũng bởi sự chỉ đạo và điều khiển của các Tâm Sở Hữu Pháp, cho nên tất cả pháp hữu vi do hình thành dưới hình thức Biến kế sở chấp và dưới hình thức Y tha duyên khởi đều luôn luôn bị biến động và sanh diệt biến hóa.
Chúng ta có thể nghiên cứu một ví dụ để thấy được sự hoạt động tương ưng của các phạm trù này. Ví dụ một người đang ngồi, bỗng ngửi thấy mùi thức ăn từ một nhà hàng kế bên. Mùi thức ăn đó chính là hương trần, được tỷ căn tiếp nhận, tạo ra một sự biết của tỷ thức nhờ sự tham gia chi phối của Xúc thuộc tâm sở hữu pháp. Quá trình này đương nhiên có sự tạo tác của các chủng tử từ A Lại Da Thức thông qua Mạt Na Thức. Lúc này, Ý thức cũng tham gia và được sự chi phối của tâm sở Tác ý. Ngay sau đó, do có sự tham gia của tâm sở Dục, Tưởng, Tư anh ta cảm thấy muốn ăn và quyết định đi sang nhà hàng để ăn. Ngay sau khi ăn xong, những tâm sở trước đó của anh đã cũng lập tức biến mất, không tồn tại nữa, do có sự thay đổi về thời và số. Rõ ràng ví dụ này cho ta thấy tất cả các pháp hữu vi (Tâm vương, tâm sở, sắc pháp, bất tương ưng) đều sinh diệt và biến đổi.
Qua nghiên cứu Luân đại thừa bách pháp minh môn, chúng ta hiểu được những hình tướng giả tạo do Nhân Duyên Sanh của các sự vật để tìm hiểu nguồn gốc sanh khởi vạn pháp. Từ đó giác ngộ chân lý Vô Vi Pháp, nhận thức được sự thật của vạn pháp, phân biệt chánh tà, chân vọng, không còn bị mê hoặc, không còn bị lầm lẫn bởi những chủ thuyết ảo tưởng, giả tạo. Đồng thời tẩy trừ được chấp ngã, chấp pháp, từ đó có định hướng và đạt được thành tựu trong quá trình tu tập.

Мальчик в полосатой пижаме Премьера(Рф):, Студия Topodin, Выполняя продвижение сайта, мы не только подымем рейтинг Вашего сайта, но и сделаем все Ваши тексты уникальными и интересными


Các bài viết khác

Lễ cung an chức sự, cúng ngọ và đăng đàn chẩn tế tuần Chung thất cố Hòa thượng Thích Viên Tánh, Viện chủ chùa Tây Thiên, Tp. Nha Trang

Lễ cung an chức sự, cúng ngọ và đăng đàn chẩn tế tuần Chung thất cố Hòa thượng Thích Viên Tánh, Viện chủ chùa Tây Thiên, Tp. Nha Trang

Tp. Nha Trang -  Ngày 29 / 10 / 2018 đạo tràng chùa Tây Thiên cung đón chư tôn thiền đức Tăng Ni quan lâm, và quý Phật tử, đạo hữu thiện tri thức gần xa vân tập dự lễ chung thất cố Hòa thượng đạo hiệu Thích Viên Tánh - Viện chủ chùa Tây Thiên, Tp. Nha Trang...

Pháp hội Cửu Phẩm Liên Hoa – Báo Tiến Ân Sư lễ chung thất cố Hòa thượng Thích Viên Tánh, Viện chủ chùa Tây Thiên, Tp. Nha Trang

Pháp hội Cửu Phẩm Liên Hoa – Báo Tiến Ân Sư lễ chung thất cố Hòa thượng Thích Viên Tánh, Viện chủ chùa Tây Thiên, Tp. Nha Trang

Tp. Nha Trang -  Như chương trình đã cập nhận, sáng này 27 / 10 / 2018 Môn đồ pháp quyến và đạo hữu, Phật tử gần xa đã vân tập về chùa Tây Thiên, Tp. Nha Trang để cùng nhau tu tập hồi hướng công đức Báo tiến Ân sư đăng trình Tây khứ. Khóa tu 03 ngày dưới sự chứng minh của chư tôn đức Tăng Ni...

Chùm ảnh các phái đoàn phúng viếng giác linh cố Hòa thượng Thích Viên Tánh – Viện chủ chùa Tây Thiên, thành phố Nha Trang – phần 02

Chùm ảnh các phái đoàn phúng viếng giác linh cố Hòa thượng Thích Viên Tánh – Viện chủ chùa Tây Thiên, thành phố Nha Trang – phần 02

Khói trầm hương quyện tỏa
Thầy lên cõi liên hoa.

Nam Mô Lâm Tế Chánh Tông, Tứ Thập Nhị Thế, Nguyên Thiều Pháp Phái, Thập Tháp Tổ Đình, Tây Thiên Đường Thượng húy thượng Như hạ Kính tự Viên Tánh, hiệu Hải Bảo Hòa thượng Giác linh tân viên tịch...

Chùm ảnh Trai tăng cúng dường – kỳ siêu bạt độ Vu Lan Thắng Hội 2018 tại chùa Tây Thiên – Tp. Nha Trang

Chùm ảnh Trai tăng cúng dường – kỳ siêu bạt độ Vu Lan Thắng Hội 2018 tại chùa Tây Thiên – Tp. Nha Trang

Chùa Tây Thiên, Nha Trang: Sáng ngày 30 tháng 8 năm 2018 (nhằm ngày 20/7/Mậu Tuất) Bổn tự, bổn đạo chùa Tây Thiên, thành phố Nha Trang thiết đàn trai tăng cúng dường Vu Lan Thắng Hội cầu siêu cửu huyền thất tổ, cầu an Hòa thượng Viện chủ Thích Viên Tánh tật bệnh tiêu trừ và chẩn tế thập loại cô hồn...

Lễ khai Pháp hội Địa Tạng năm 2018 tại chùa Tây Thiên, thành phố Nha Trang

Lễ khai Pháp hội Địa Tạng năm 2018 tại chùa Tây Thiên, thành phố Nha Trang

Chùa Tây Thiên, Tp. Nha Trang: Sáng ngày 28 tháng 8 năm 2018 (nhằm 18 / 7 Mậu Tuất) chư Tăng và bổn đạo chùa Tây Thiên (Tp. Nha Trang) chính thức khai mạc khóa tu Pháp Hội Địa Tạng dưới sự chứng minh của Hòa thượng Viện chủ Thích Viên Tánh và thầy trụ trì Thích Nhựt Lâm...

Video

Video Clip

Chân dung Tăng già

  • TT. Thích Viên Hoa (1963-2009) - Cố trú trì Chùa Phước Long - thị trấn Phú Phong, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định
  • Quốc sư Chơn Luận - Phước Huệ (1869-1945), Tổ khai sơn Chùa Phước Long - thị trấn Phú Phong, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định
  • HT. Thích Mật Hạnh - Viện chủ chùa Tân Tân, An Nhơn, Bình Định
  • HT. Thích Quảng Bửu - Trụ trì Tu Viện Nguyên Thiều, Bình Định
  • Hòa thượng Thích Viên Tánh - Viện chủ chùa Tây Thiên, Tp. Nha Trang
  • Thiền sư Thích Nhất Hạnh - Làng mai, Pháp quốc
  • Thầy Thích Huyền Châu - Viện chủ Chùa Phước Long - thị trấn Phú Phong, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định
  • HT. Thích Thiện Minh (1922-1978)
  • HT. Thích Thiện Hoa (1918-1973)
  • HT. Thích Thiện Hòa (1907-1978)
  • Bồ tát Thích Quảng Đức (1897 - 11 tháng 6 năm 1963) Vị pháp thiêu thân
  • HT.  Thích Tịnh Khiết (1890 - 1973) - Cố Đệ Nhất Tăng Thống GHPGVNTN
  • HT. Thích Phước Thành (1918 - 2013), Trưởng lão Tăng già Bình Định
  • HT. Thích Giác Nhiên (1878 - 1979) - Cố Đệ Nhị Tăng Thống GHPGVNTN
  • HT. Thích Đỗng Minh (1927 - 2005) - Nha Trang
  • HT. Thích Hành Trụ (1904 - 1984), Sài gòn
  • HT. Thích Viên Định đương vi trú trì Tổ đình Thập Tháp, Bình Định
  • HT. Thích Huệ Chiếu (1898-1965) - Trú trì Tổ đình Thập Tháp, Bình Định
  • HT. Thích Trí Hải (1906-1979) - Cao tăng miền Bắc Việt Nam
  • HT. Thích Đôn Hậu (1905-1992) - Cố đệ tam Tăng thống GHPGVNTN
  • HT. Thích Huyền Quang (1920-2008) - Cố Đệ Tứ Tăng Thống GHPGVNTN
  • HT. Thích Kế Châu (1922 - 1996) - Trú trì Tổ đình Thập Tháp Di Đà, tỉnh Bình Định
  • HT. Thích Trí Diệu (1916-1982) - Đệ nhất trú trì Chùa Phước Long - thị trấn Phú Phong, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định
  • Hoa sen tánh giác

Câu chuyện bỏ túi

Tiếng gọi của đức Thế Tôn

Tiếng gọi của đức Thế Tôn

Từng tiếng chuông ngân lên trong màn đêm tĩnh mịch, vang dài trên khắp núi đồi, như gọi mời vạn loài thức dậy sau một giấc ngủ dài. Chú Tâm An cũng miễn cưỡng lồm cồm bò dậy, hai con mắt còn nhắm cứng, khuôn mặt nhăn nhó trông đến tội nghiệp...

xem các tin khác

Reference Material

Royal patronage of Buddhism during the time of Buddha

Royal patronage of Buddhism during the time of Buddha

Active patronage from different royal houses was a major contributing factor to the growth of Sangha, its missionary activities and successful spread of Buddhism. Admiration for Buddha was obvious when kings and rulers made their claims on his relics after his demise...

xem các tin khác

Góp nhặt lời vàng

Lời vàng của Tổ Qui Sơn

Lời vàng của Tổ Qui Sơn

Nếu mình chưa phải là bậc thượng lưu, vượt thắng bên kia bờ giác thì hãy để tâm nơi giáo pháp, ôn tầm kinh điển, rút ra nghĩa lý tinh hoa, truyền bá tuyên dương, tiếp dẫn hậu lai, đó là cách trả ơn cho Phật tổ...

xem các tin khác

Ẩm thực Phật giáo

Chè trôi nước ngũ sắc

Chè trôi nước ngũ sắc

Đậu xanh ngâm nước vài tiếng cho nở mềm. Sau đó đãi sạch rồi cho vào nồi, đổ nước sâm sấp mặt đậu. Cho nồi đậu lên bếp, đun nhỏ lửa cho đậu chín bở và cạn hết nước...

xem các tin khác

Lượt truy cập

1866371