Trang chính » Phật Quốc Online »

Trong giới có cả định và huệ

Tác giả : Quang Hồng

Lễ xuất gia vào tháng Tư năm 2010 tại chùa Phước Long, ảnh Tánh Hòa

Đề bài: Kinh Thủ Lăng Nghiêm quyển 6 có câu “Thu nhiếp tâm ý gọi là giới, nhân giới sanh định, nhân định phát huệ”. Bạn hãy phân tích ý nghĩa và mối tương quan giữa 3 môn học vô lậu theo câu kinh trên.

Bài làm:

Theo con được biết “Tam vô lậu học gọi đủ là giới học, định học và tuệ học, tức là ba môn học về giới luật, thiền định và trí tuệ”. Ba môn học này là cốt tủy của Phật giáo, những môn học này giúp cho người tu tập thoát khỏi sự trói buộc của phiền não và giải thoát khỏi mọi lậu hoặc, không còn luân hồi trong ba cõi nên được gọi là “vô lậu”. Trong Kinh Thủ Lăng Nghiêm quyển 6 có câu: “Thu nhiếp tâm ý gọi là giới, nhân giới sanh định, nhân định phát huệ”. Theo con hiểu câu này như sau:

“Thu nhiếp tâm ý gọi là giới”.

Thu là giữ lại, nhiếp là thu phục. Thu nhiếp tâm ý có nghĩa là giữ lại và thu phục tâm ý của mình, không cho chúng chạy theo vọng tưởng. Giới tức là “phòng phi chỉ ác” nghĩa là ngưng làm điều ác, làm mọi việc thiện. Thu phục tâm ý của mình, không cho vọng tưởng điên đảo tạo tác, sinh ra những suy nghĩ và hành động ác đó chính là “giới”.

“Nhân giới sanh định”.

Khi giữ giới thì lời nói và hành động sẽ trở thành chân chính, nội tâm trở nên thanh tịnh không nhiễm ô. Định chính là định lực, chỉ trạng thái tâm chuyên chú, tập trung không bị nhiễu loạn, phân tán do các nhân tố chủ quan hay khách quan. Định cũng chính là sự chế ngự thân tâm không để nó tạo tác làm những việc ác. Từ vô thuỷ đến nay, chúng ta đã quen với lối sống chạy theo trần cảnh làm cho thân tâm không lúc nào yên ổn, định chính là ý chí mạnh mẽ, nỗ lực hàng ngày để giúp thân, tâm trở nên an tĩnh.

“Nhân định phát huệ”.

Khi thân tâm an tĩnh, tâm chuyên chú và tập trung vào một vấn đề nào đó, ngay lúc đấy sẽ phát sinh huệ. Huệ ở đây được nói đến chính là trí tuệ vô lậu.

Trong giới vừa có định và có cả huệ, khi có định ta mới không bị những thói quen từ lâu chi phối và nhờ có huệ thì mới phân biệt được đâu là việc thiện đâu là việc ác. Trước khi con học đạo, con thực sự không hiểu được ý nghĩa thực sự của việc ăn chay, con chỉ đơn thuần nghĩ rằng “Xuất gia thì bắt buộc phải ăn chay” và những người xung quanh con cũng cho rằng như vậy. Khi mới nhập đạo, con có được xem một clip vô cùng ý nghĩa của chương trình “Phật pháp nhiệm màu”, trong đó nói về một người vì giết hại quá nhiều chúng sinh nên đã nhận quả báo, vì giết quá nhiều tôm, cua, cá nên trên người nổi lên những hình thù tôm, cua, cá. Sau khi xem xong, con sợ phải ăn thịt và không dám ăn thịt trong một thời gian dài nhưng con vẫn chưa hiểu được ý nghĩa thực sự của việc ăn chay. Bây giờ, sau một thời gian dài được thầy chỉ dạy, con hiểu rằng ăn chay là biểu hiện của lòng thương với chúng sinh. Khi hiểu ra điều đó, con bắt đầu phát tâm ăn chay hai buổi một tháng vào mồng một và ngày rằm. Vào những ngày ăn chay, thân và tâm của con trở nên nhẹ nhàng hơn, việc công phu thiền định của con cũng cảm thấy an lạc hơn. Cũng nhờ ăn chay mà con bớt được tâm tham đối với đồ ăn. Trước đây, con sẽ mất thời gian ngồi nghĩ xem hôm nay ăn gì, ngày mai ăn gì, sống một cuộc sống hưởng thụ trên việc ăn mạng của chúng sinh. Bây giờ, việc ăn gì với con không còn quan trọng, một đĩa rau hay một đĩa đậu phộng con đều cảm thấy an lạc.

Những người trẻ giống như con, trong cuộc sống không tránh khỏi những giây phút mà mình cảm thấy tâm trạng thực sự tồi tệ, công việc không như ý, đồng nghiệp nói xấu, bạn bè tranh cãi nhau… Trước đây, những lúc như vậy, con hay đi ra ngoài tụ tập bạn bè, đi café nói chuyện hay đi uống bia, rượu. Nhưng sau khi rời khỏi những nơi đông đúc như thế, nỗi buồn, sự cô đơn vẫn thực sự hiện hữu và không hề thuyên giảm. Bây giờ, những lúc công việc không tốt, bị cấp trên mắng, con đều ngồi tĩnh lặng, nhiếp tâm niệm một vài câu chú mà con nhớ, một lúc sau, cả thân và tâm của con đều trở nên nhẹ nhàng, không còn vướng mắc vào chuyện đã xảy ra, chú tâm làm những việc khác.

Muốn có định thì phải có giới, nếu tâm ý loạn động, định lực sẽ mất đi. Vào những ngày làm việc con phải tiếp xúc với quá nhiều người, nghe quá nhiều chuyện. Vào thời gian công phu thiền định, trong tâm đều là chuyện đã làm ngày hôm đó, gặp ai, nói những chuyện gì… khó có thể nhiếp tâm vào hơi thở. Vậy nên muốn có định thì phải thu nhiếp được tâm ý của mình.

Khi có giới và có định, nghĩa là bản tâm của mình đã trở về thanh tịnh sáng suốt, như mặt gương dính bụi đã được lau chùi sạch sẽ. Trong tấm gương đó sẽ phản chiếu hết tất thảy mọi việc, qua đó, ta có thể nhìn thấy rõ tất cả. Đó cũng chính là trí tuệ vô lậu, là chữ “huệ” được nói đến trong câu kinh.

Hàng ngày, con đều cố gắng làm theo những lời thầy đã dạy bảo, chính vì sự an lạc mà con thực sự có được sau khi thực tập theo lời dạy của thầy. “Giới, Định, Tuệ” theo con hiểu là ba môn học dạy làm người, một con người biết phân định phải, trái, đúng, sai, một con người có định lực trước mọi hoàn cảnh và sau cùng là một con người có đầy đủ trí tuệ để giúp đỡ chúng sinh.


Các bài viết khác

Giữ gìn và nuôi dưỡng những hạt giống tốt

Giữ gìn và nuôi dưỡng những hạt giống tốt

Mỗi khi ta thực tập chánh niệm là ta gieo trồng và củng cố những hạt giống lành mạnh đã có sẵn trong ta. Những hạt giống này cũng như những kháng thể. Khi có một con vi khuẩn chạy vào máu ta, lập tức thân thể ta có phản ứng, những kháng thể chạy tới bao quanh con vi khuẩn bắt nó phải biến dạng...

Kinh Tạp A Hàm – Quyển 15

Kinh Tạp A Hàm – Quyển 15

Con rùa mù và khúc gỗ nổi tuy trái chiều nhau, nhưng có thể gặp được. Phàm phu ngu si phiêu lưu trong năm đường, tạm thời được thân người còn khó hơn việc trên. Vì sao? Vì những chúng sanh này không thực hành nghĩa này, không thực hành pháp, không thực hành điều lành, không thực hành chân thật...

Lá cũng là mẹ của cây

Lá cũng là mẹ của cây

Tôi hỏi chiếc lá: Em có sợ mùa thu không, vì tới mùa thu, em sẽ phải rời cây? Chiếc lá đáp: Dạ không. Suốt mùa xuân và mùa hạ em đã sống rất đầy đủ. Em đã giúp cây hết lòng để cây được sống. Em thấy mình trong cây. Em thấy mình là cây, em không phải chỉ là một chiếc lá. Khi em trở về đất, em sẽ tiếp tục...

Thư tri ân viện Phật học Bồ Đề Phật Quốc tại Hoa Kỳ đã cứu tế thiên tai tại Bình Định

Thư tri ân viện Phật học Bồ Đề Phật Quốc tại Hoa Kỳ đã cứu tế thiên tai tại Bình Định

Cơn bão số 12 diễn ra trong 4 ngày (từ ngày 4 đến 6 tháng 11) đã để lại biết bao nhiêu là tổn thất cho người dân sinh sống tại tỉnh Bình Định, nhận thấy được sự thiệt hại nặng nề của đồng bào trong vùng lũ, Ban Giám Viện thuộc Viện Phật Học Bồ Đề Phật Quốc tại Hòa Kỳ và Phật tử gần xa đã kêu gọi...

Giáo lý Duyên khởi, sự thật của đời sống

Giáo lý Duyên khởi, sự thật của đời sống

Sự thật Duyên Khởi mà đức Phật chứng ngộ chưa từng nghe ở Ấn trước đó, là giáo lý rất đặc biệt xác định sự khác biệt giữa Phật giáo và các tôn giáo, triết học khác. Chính sự thật ấy mở ra Kinh tạng Pàli, và cả Tam tạng Pàli. Chính giáo lý ấy nói lên sự thật của con người và thiên nhiên, và sự thật về khổ sinh, khổ diệt...

Video

Video Clip

Chân dung Tăng già

  • TT. Thích Viên Hoa (1963-2009) - Cố trú trì Chùa Phước Long - thị trấn Phú Phong, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định
  • Quốc sư Chơn Luận - Phước Huệ (1869-1945), Tổ khai sơn Chùa Phước Long - thị trấn Phú Phong, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định
  • HT. Thích Mật Hạnh - Viện chủ chùa Tân Tân, An Nhơn, Bình Định
  • HT. Thích Quảng Bửu - Trụ trì Tu Viện Nguyên Thiều, Bình Định
  • Thiền sư Thích Nhất Hạnh - Làng mai, Pháp quốc
  • Thầy Thích Huyền Châu - Viện chủ Chùa Phước Long - thị trấn Phú Phong, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định
  • HT. Thích Thiện Minh (1922-1978)
  • HT. Thích Thiện Hoa (1918-1973)
  • HT. Thích Thiện Hòa (1907-1978)
  • Bồ tát Thích Quảng Đức (1897 - 11 tháng 6 năm 1963) Vị pháp thiêu thân
  • HT.  Thích Tịnh Khiết (1890 - 1973) - Cố Đệ Nhất Tăng Thống GHPGVNTN
  • HT. Thích Phước Thành (1918 - 2013), Trưởng lão Tăng già Bình Định
  • HT. Thích Giác Nhiên (1878 - 1979) - Cố Đệ Nhị Tăng Thống GHPGVNTN
  • HT. Thích Đỗng Minh (1927 - 2005) - Nha Trang
  • HT. Thích Hành Trụ (1904 - 1984), Sài gòn
  • HT. Thích Viên Định đương vi trú trì Tổ đình Thập Tháp, Bình Định
  • HT. Thích Huệ Chiếu (1898-1965) - Trú trì Tổ đình Thập Tháp, Bình Định
  • HT. Thích Trí Hải (1906-1979) - Cao tăng miền Bắc Việt Nam
  • HT. Thích Đôn Hậu (1905-1992) - Cố đệ tam Tăng thống GHPGVNTN
  • HT. Thích Huyền Quang (1920-2008) - Cố Đệ Tứ Tăng Thống GHPGVNTN
  • HT. Thích Kế Châu (1922 - 1996) - Trú trì Tổ đình Thập Tháp Di Đà, tỉnh Bình Định
  • HT. Thích Trí Diệu (1916-1982) - Đệ nhất trú trì Chùa Phước Long - thị trấn Phú Phong, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định
  • Hoa sen tánh giác

Câu chuyện bỏ túi

Lá cũng là mẹ của cây

Lá cũng là mẹ của cây

Tôi hỏi chiếc lá: Em có sợ mùa thu không, vì tới mùa thu, em sẽ phải rời cây? Chiếc lá đáp: Dạ không. Suốt mùa xuân và mùa hạ em đã sống rất đầy đủ. Em đã giúp cây hết lòng để cây được sống. Em thấy mình trong cây. Em thấy mình là cây, em không phải chỉ là một chiếc lá. Khi em trở về đất, em sẽ tiếp tục...

xem các tin khác

Reference Material

Royal patronage of Buddhism during the time of Buddha

Royal patronage of Buddhism during the time of Buddha

Active patronage from different royal houses was a major contributing factor to the growth of Sangha, its missionary activities and successful spread of Buddhism. Admiration for Buddha was obvious when kings and rulers made their claims on his relics after his demise...

xem các tin khác

Góp nhặt lời vàng

Lời vàng của Tổ Qui Sơn

Lời vàng của Tổ Qui Sơn

Nếu mình chưa phải là bậc thượng lưu, vượt thắng bên kia bờ giác thì hãy để tâm nơi giáo pháp, ôn tầm kinh điển, rút ra nghĩa lý tinh hoa, truyền bá tuyên dương, tiếp dẫn hậu lai, đó là cách trả ơn cho Phật tổ...

xem các tin khác

Ẩm thực Phật giáo

Chè trôi nước ngũ sắc

Chè trôi nước ngũ sắc

Đậu xanh ngâm nước vài tiếng cho nở mềm. Sau đó đãi sạch rồi cho vào nồi, đổ nước sâm sấp mặt đậu. Cho nồi đậu lên bếp, đun nhỏ lửa cho đậu chín bở và cạn hết nước...

xem các tin khác

Lượt truy cập

1224045