Trang chính » Chuyên mục » Ký sự »

Trung Hoa du ký !

Tác giả : Ký sự của Hữu Phú

21

Khác với những chuyến du lịch bằng máy bay với sự hỗ trợ của những phương tiện hiện đại đến những thành phố lớn như Bắc Kinh, Thượng Hải, Thẩm Quyến… Lần này, trên lộ trình dài gần 5.000 km đường bộ, chúng tôi đã đi qua gần hết miền Tây nước Trung Hoa, xuyên qua hai tỉnh Vân Nam, Tứ Xuyên để tận mắt ngắm nhìn cái giang sơn mà người Trung Hoa thường tự hào là “cẩm tú”, trực tiếp tiếp cận với những người dân quê chưa từng biết mùi thị thành và cảm nhận một Trung Hoa khác, một Trung Hoa với đầy rẫy những hoài niệm về mấy ngàn năm lịch sử, cuồn cuộn trong lời ca mộc mạc của những người dân tộc Tạng trên thảo nguyên mênh mông, bay trong gió tuyết mịt mù…

 

Kỳ 1: Nhất, đáo Vân Nam

Cũng giống như những ông cha chúng ta ngày xưa khi đi sứ sang Tàu, chúng tôi quyết định đến Trung Hoa bằng đường bộ. Sau một đêm vật vã nằm xe lửa từ Hà Nội lên Lào Cai, chúng tôi đến Sa Pa vào lúc 6h30 ngày 1/4/2006. Bên cây cầu biên giới to rộng vừa mới được xây xong cách đây không lâu để thay chiếc cầu Kiều cũ nát do lịch sử để lại, hàng đoàn người nối đuôi nhau làm thủ tục ở hai bên cửa khẩu, đa số là những người đi bằng giấy thông hành, qua biên giới để buôn bán, trao đổi hàng hóa rồi ra về trong ngày.

Trên chiếc cầu dài dằng dặc, những chiếc xe tải chở hàng và những chiếc xe đạp thồ nối đuôi nhau ngược xuôi, một ngày buôn bán giữa hai quốc gia xem ra được bắt đầu một cách khá tất bật. Vừa bước ra đến giữa cầu, đoàn người của chúng tôi đã phải dừng lại vì ngạc nhiên khi một người trong đoàn phát hiện ra hiện tượng kỳ lạ đang diễn ra dưới dòng sông: tại một khúc quanh cách cầu không xa, dòng sông Nậm Thi nước trong xanh đang hòa dòng chảy vào sông Hồng nước đỏ quạch khiến nước ở ngã ba sông này được phân chia ra hai màu xanh, đỏ rõ rệt. Sông Hồng, nơi thượng nguồn ở tỉnh Vân Nam trông không khác mấy với một dòng suối lớn, rất hiền hòa, yên ả trôi về Nam…

Chưa sang đến Trung Hoa, trong chúng tôi đã có người nhớ nhà, vài người quay mặt nhìn về phía Việt Nam, ngậm ngùi như đang nhắn gửi những lời nhớ thương cho người thân bên kia biên giới. Vừa qua khỏi cửa khẩu, chúng tôi đã gặp một cái chợ rất hiện đại, mang tên Hà Khẩu, trong chợ bán đủ thứ mặt hàng từ thượng vàng đến hạ cám với giá rẻ đến bất ngờ, tiểu thương gồm cả người Việt lẫn người Hoa. Không khí se lạnh trong tiết cuối xuân, dõi mắt nhìn ra xa, chúng tôi chỉ thấy núi non chập chùng…

Người Trung Hoa xưa vẫn gọi Vân Nam là vùng Miêu Cương – tức nơi của những người thuộc các sắc tộc thiểu số (so với người Hán) sinh sống – nổi tiếng sơn lam chướng khí, ma thiêng nước độc. Trong tác phẩm “Tiếu ngạo giang hồ” của nhà văn lừng danh Kim Dung, Vân Nam là nơi phát xuất Ngũ độc giáo với nữ giáo chủ tên Lam Phượng Hoàng xinh đẹp, áo quần sặc sỡ, có tài dùng độc kinh người, rất lẳng lơ, gợi tình nhưng lại tốt bụng, mộc mạc…

Không hẹn mà một vài thanh niên trong nhóm của chúng tôi đã cùng nhau nhắc đến những câu chuyện huyền bí trong giới võ lâm Trung Hoa cách đây hàng ngàn năm – trong lúc đang ngắm nhìn cảnh vật của Vân Nam trôi vùn vụt qua cửa kính xe: những đỉnh núi, hang động “trơ gan cùng tuế nguyệt”, chứng kiến những cảnh đời, những con người đã đi qua đây trong nhiều giai đoạn lịch sử.

Chiếc xe 30 chỗ ngồi hiện đại vẫn luồn lách trên những con đường đèo lò xo, chui qua những khe núi hẹp, leo dần lên những độ cao mới. Suốt cả đoạn đường dài hàng trăm cây số, xe của chúng tôi chỉ đi qua những sơn đạo trên những quả núi liên tiếp nhau ở độ cao hơn 2.000m so với mặt nước biển. Không thấy một cô gái Miêu Cương nào giống như những điều chúng tôi vẫn hình dung khi đọc các tác phẩm kiếm hiệp của Kim Dung, chỉ thấy những người đàn ông mặc áo ấm phóng những chiếc xe mô tô phân khối lớn trên đường núi. Chốc chốc, lại bắt gặp mấy ngôi nhà nằm cheo leo trên vách đá, những chú gấu đen thui đang nhởn nhơ nô đùa, nằm phơi nắng… Ở đâu cũng thấy rừng và hoa, có khi xe chạy ven những vực thẳm sâu hàng “vạn trượng” làm chúng tôi liên tưởng đến những cảnh nói về nước Đại Lý của gia tộc họ Đoàn trong phim “Thiên Long Bát bộ” (cũng từ tác phẩm của Kim Dung) được xem trên HTV cách đây 2 năm.

 

Vân Nam với những dãy núi trùng trùng điệp điệp nối đuôi nhau chạy dài

Cô hướng dẫn viên du lịch có cái tên Việt rất hay là Lương Mỹ Linh đang giới thiệu về những nông trại nuôi gấu ở vùng Vân Nam, kể về những loại kỳ hoa dị thảo mà chỉ ở tỉnh Vân Nam mới có, và kể về một người rất nổi tiếng thời xưa của Trung Hoa là Ngô Tam Quế. Vào thời Minh mạt, chính Ngô Tam Quế (lúc đó là một tướng trấn thủ biên cương) đã dẫn quân Mãn Thanh ngoài quan ải vào đánh dẹp nghĩa quân của Sấm Vương Lý Tự Thành với mục đích cứu giá vị vua cuối cùng của nhà Minh là Sùng Trinh hoàng đế. Thế nhưng, sau khi quân của Lý Tự Thành bị nhà Thanh dẹp sạch thì nhà Minh cũng mất, Ngô Tam Quế trở thành Bình Tây Vương của nhà Thanh, được cắt đất, chia cho cai quản vùng Vân Nam và ông đã chọn Côn Minh làm thủ phủ…

Chúng tôi đang trên đường tới Côn Minh, cô hướng dẫn viên cho biết đoạn đường dài khoảng 500 km, đa số là đường đèo, có rất ít đường cao tốc. Trên đường đi, xe của chúng tôi sẽ qua thành phố Mông Tự – nơi mà vào năm 2003 vừa được chính phủ Trung Hoa cho 30 tỉ nhân dân tệ để xây dựng một thành phố mới. Theo Mỹ Linh, chỉ riêng cái cổng chào của thành phố thôi, đã ngốn hết 3 tỉ nhân dân tệ và đó thực sự là một công trình hoành tráng, diễm lệ, đáng để cho nhân dân thành phố Mông Tự hãnh diện với các thành phố khác trong nước.

Trời càng lúc càng lạnh, gió thổi rì rào trên những đỉnh núi đầy mây mù… Cuối cùng, sau khoảng 6 tiếng đồng hồ len lỏi trên đường đèo, chiếc xe chở chúng tôi cũng ra đến đường cao tốc.

Cảm giác đầu tiên của chúng tôi khi nhìn thấy đường cao tốc ở tỉnh Vân Nam được diễn tả qua 2 từ “choáng ngợp!”. Con đường rất rộng, bằng phẳng, dài hàng trăm cây số với những barie bằng inox chắn giữa đường để bảo vệ những bồn hoa sặc sỡ dài hút mắt… Để duy tu bảo dưỡng con đường và chăm sóc những đóa hoa luôn tươi thắm, chắc chắc phải tốn rất nhiều tiền và công sức. Có lẽ chính vì vậy mà những đóa hoa ấy luôn khoe mình dưới nắng đầy kiêu hãnh như để khẳng định sự văn minh, phát triển và sự nghiêm minh của pháp luật nơi những vùng đất chúng tôi đã đi qua.

Xe rẽ vào Mông Tự, chúng tôi lại tiếp tục choáng ngợp trước những con đường, những ngôi nhà mới xây chưa có người ở. Nhà ở đây, đường ở đây, chỉ có thể nói bằng 2 từ “to đẹp”. Cô hướng dẫn viên Mỹ Linh vẫn thao thao nói về những ngôi nhà lộng lẫy đang được xây cất, được quy hoạch như trong những khu phố đẹp nhất ở Phú Mỹ Hưng tại TP.HCM. Giá của những ngôi nhà ấy, chỉ vào khoảng 6 triệu đồng Việt Nam/m2. Đến lúc này thì chúng tôi thực sự không hiểu rằng: Tại sao giá nhà đất ở Trung Quốc lại rẻ đến thế? Và tại sao giá nhà, đất ở Việt Nam lại cao như vậy? Đến bao giờ những người lao động chân chính như chúng tôi mới được ở trong những ngôi nhà đẹp, tại những khu phố hiện đại như chúng tôi đang thấy trên quê hương mình?

Mông Tự chỉ là một thành phố đang xây dựng dở dang, Côn Minh còn ở xa lắm. Và tất nhiên, Côn Minh còn ở trên Mông Tự trong bảng xếp hạng các thành phố của nước Trung Hoa mênh mông…

Kỳ 2: Nhị, đáo Côn Minh thành

 Xe chạy đến thành Côn Minh thì trời đã vào đêm, vẫn những con đường cao tốc tuyệt đẹp dẫn vào thành phố. Lúc này chúng tôi đang đi vào địa phận của Côn Minh nhưng hướng dẫn viên cho biết là còn khoảng 80km nữa mới đến nội thành.

 

Hai bên đường cao tốc là những thành phố. Vâng, đúng là một thành phố hiện đại với những tòa nhà chọc trời đang được xây dựng vội vã, những con đường chồng chéo lên nhau, xe ô tô ken chặt nằm một cách trật tự ở hai bên! Nhưng, cô hướng dẫn viên lại cho biết rằng đó chỉ mới là… một cái huyện của Côn Minh!

Côn Minh – thành phố không được rẽ trái, không được bóp còi xe!

Cách đây chưa lâu, Côn Minh vẫn là một thành phố đầy hoa, nhiều cây xanh. Trong chiến dịch “Đại khai phá miền Tây” năm 1999 chính phủ Trung Hoa chọn Côn Minh đăng cai hội hoa xuân thế giới và 300 tỉ Nhân dân tệ đã được rót về Côn Minh để xây dựng thành phố và các công trình hạ tầng cơ sở dẫn đến vùng này. Kể từ đó, cuộc sống hiện đại với những phương tiện văn minh ập đến, Côn Minh trở thành một thành phố có quá nhiều… xe ô tô. Thế là những con đường với những bồn hoa đầy màu sắc ở giữa được xây dựng lại, những bồn hoa nhường chỗ cho các barie bằng inox, bê tông… cây xanh hai bên lề bị chặt đi để mở rộng con đường.

Đường cao tầng, đường chui dưới lòng đất… vẫn không đáp ứng được yêu cầu về giao thông. Trước thực trạng này, chính quyền thành phố Côn Minh đã cho áp dụng biện pháp mạnh: cấm những xe ô tô chạy trong nội thành rẽ trái, đồng thời cấm luôn những chiếc xe “bánh bao” (một loại xe 4 chỗ ngồi nhỏ, vừa đủ dùng cho một gia đình, xe đã qua sử dụng giá chỉ vào khoảng vài ngàn Nhân dân tệ) vào nội thành. Biện pháp cấm này một phần nào giải quyết vấn nạn kẹt xe nhưng lại làm cho đại đa số bộ phận dân chúng bất bình vì cũng giống như ở Việt Nam, hầu hết những người nghèo ở Côn Minh đều mua nhà ở khu vực ngoại thành cho rẻ và xe “bánh bao” là một trong những giải pháp khắc phục khoảng cách để cả gia đình người dân lao động mỗi ngày vào nội thành làm việc, học hành. Song song đó, việc cấm xe rẽ trái làm đoạn đường di chuyển trong nội thành dài hơn, khiến giá của những lần đi xe taxi tăng lên.

Lúc chúng tôi đến Côn Minh thì đang có tin đồn là Mỹ căng thẳng với Iran nên giá xăng ở đây đang tăng cao, gần bằng với giá xăng ở… Việt Nam (khoảng 9.500 đ/lít). Những chiếc xe chờ đổ thêm xăng nối đuôi nhau thành hàng dài ở những “nhà thêm xăng” (cây xăng), mỗi xe chỉ được đổ 100 nhân dân tệ (NDT) – tương đương 200 ngàn đồng Việt Nam, chủ cây xăng ở đây cũng đang đầu cơ để chờ diễn biến của những biến động chính trị trên thế giới. Xăng đang được bán một cách hết sức nhỏ giọt cho các tài xế nhưng thành phố vẫn đầy xe. Thiếu xăng, đã kéo theo một hệ lụy khác: những chuyến taxi ít xuất hiện trong thành phố vì tài xế chỉ đậu ở một chỗ, ngại chạy dạo trên các con đường để đón khách (trong khi ngoài phương tiện giao thông là xe ô tô, xe đạp người dân thành phố chỉ còn một lựa chọn là đi phương tiện vận tải cộng cộng). Đồng thời, khi xe taxi có khách mà không chạy được (do ùn tắc), máy vẫn bắt buộc phải nổ thì vẫn tính tiền… xăng. Một điều khá lạ là trên suốt đoạn đường chúng tôi đi trong nội thành Côn Minh, không hề nghe thấy một tiếng còi xe nào. Trả lời thắc mắc này của chúng tôi, cô Mỹ Linh nói rằng đó là quy định của thành phố, cấm bấm còi xe để bảo đảm môi trường về âm thanh cho những người dân thành phố sống và làm việc, không cho “ô nhiễm” tiếng ồn, tài xế nào vi phạm lập tức sẽ bị trừ điểm, đến khi nào không còn đủ điểm nữa thì sẽ không được phép lái xe. Mà, mua một chiếc xe ô tô ở đây không là vấn đề gì với người dân bản xứ nhưng thi lấy bằng lái xe lại là chuyện “thiên nan, vạn nan”!

Dù đã được cô hướng dẫn khẳng định rằng thành phố Côn Minh thiếu cây xanh nhưng khi vào đến khu vực nội thành chúng tôi vẫn cứ ngạc nhiên: cây xanh ở đây còn rất nhiều, ít ra là nhiều hơn TP.HCM! Hai bên đường vẫn là những hàng cây phong đang trắng lá, cây chưa to lắm chứng tỏ là mới được trồng chỉ vài năm, nhưng quy hoạch về cây xanh xem ra cũng không đến nỗi quá tệ – những điều mà chúng tôi đã nghĩ trước khi vào thành phố, khi nghe người dân của Côn Minh nói về thành phố của họ.

Câu chuyện đầu tiên ở Côn Minh

22h đêm, tất cả những cửa hàng sặc sỡ ánh đèn màu của Côn Minh đã đóng cửa, người Côn Minh không mua sắm vào giờ này, chỉ còn vài quán bar hoạt động, đón những người khách trẻ tuổi ít ỏi vẫn chưa muốn nghỉ ngơi sau một ngày làm việc căng thẳng. Tôi và Lê Quang – phóng viên báo Sài Gòn Giải Phóng – đi dạo trên những hè phố tĩnh lặng, qua những công viên thênh thang vắng vẻ, đắm mình trong cái lạnh của đêm cao nguyên, nhìn những người dân bản xứ mặc áo gió theo chân du khách để bán những ống sáo làm bằng tre, lắng nghe những khúc nhạc có giai điệu buồn mênh mông do một người bán hàng rong thổi, rong ruổi đến một trà quán do một đôi vợ chồng trẻ đứng bán, đang giới thiệu với những người sành điệu về các loại trà đặc sản vùng Vân Nam.

 

Một góc thành phố Côn Minh

Bằng phong thái rất chuyên nghiệp, người thanh niên pha trà mời chúng tôi và lịch sự hỏi chúng tôi có phải là người… Malaysia không. Khi biết là đã đoán nhầm, anh ta lại tiếp tục đoán chúng tôi là người… Miến Điện. Đoán liền 3 lần, anh thanh niên chủ quán trà vẫn cứ nhầm và cuối cùng chúng tôi buộc phải nói cho anh biết chúng tôi là người Việt Nam. Dù là người nước nào, chúng tôi vẫn cứ được anh thanh niên mời trà và nghe thuyết giảng tóm tắt về các loại trà Vân Nam nổi tiếng thế giới. Có những loại trà chỉ có thể trồng được ở Vân Nam, không trồng được ở bất cứ đâu. Tương tự, cũng có những loài hoa dùng để ướp trà chỉ Vân Nam mới có… Câu chuyện giữa những gã bất đồng ngôn ngữ không hiểu vì sao mà cứ lan man mãi không dứt (có lẽ vì lòng hiếu khách quá độ của người thanh niên bán trà trong đêm vắng). Đoạn kết của lần gặp mặt này là: 2 gói trà thơm phức được chúng tôi mua về uống thử.

Trong quán trà chúng thôi được mời thưởng thức những ly trà thơm nức mùi hoa của rừng núi Vân Nam; bước ra ngoài quán chúng tôi lại nhận được mấy tấm danh thiếp do một người thanh niên chạy xe lôi đưa, giới thiệu về những loài hoa khác: hoa biết nói! Trong tấm danh thiếp, nhà cung cấp công khai giới thiệu về tất cả các mặt hàng, từ người phụ nữ lão luyện tình trường dành cho những quý ông ưa cảm giác mạnh đến những cô gái được đóng “mác” học sinh, kèm theo là những bức ảnh nóng của mấy cô gái có thân hình bốc lửa. Ngạc nhiên, chúng tôi hỏi những người dân ở đây thì được biết: hoạt động mại dâm tại Côn Minh không được cho phép một cách công khai nhưng cũng không bị cấm quá gắt gao. Và như thế, nó vẫn tồn tại dưới một số hình thức – kể cả việc giới thiệu cho khách nước ngoài bằng tiếng Anh hẳn hoi.

Kỹ nữ Côn Minh

Vừa về đến phòng trong khách sạn, chúng tôi đã nhận được một cú điện thoại gọi đến mời chào thưởng thức dịch vụ massage. Trong điện thoại, cô gái đầu dây bên kia hết lời năn nỉ chúng tôi cho nhân viên massage của cô ghé đến phòng để chúng tôi… xem qua. Cô ta hứa nếu chúng tôi không vừa lòng nhân viên vật lý trị liệu của cô thì nhân viên ấy sẽ lập tức “chẩu” (đi – tiếng Hoa). Sẵn đang mệt mỏi sau một chuyến đi dài, chúng tôi đồng ý để nhân viên massage lên phòng.

Chưa đến 10 phút sau, phòng chúng tôi đã có tiếng gõ cửa với tiếng kêu bằng giọng Vân Nam rất… dịu dàng. Hóa ra, các cô gái ở trong căn phòng ngay sát cạnh phòng chúng tôi. Trước mắt chúng tôi là 2 cô gái chính hiệu Vân Nam nhưng trông chẳng giống gì với những gì chúng tôi đã tưởng tượng. Không hề có dáng vẻ của người dân tộc vùng lam sơn chướng khí với áo quần sặc sỡ, những cô gái đang chực chờ bước vào phòng chúng tôi rất hiện đại với quần Jean áo pull bó chặt thân hình tràn đầy sức sống… 60 nhân dân tệ một suất massage toàn thân, người được massage vẫn mặc nguyên quần áo trong khi các nhân viên massage phục vụ. Vào tới bên trong phòng, các cô gái lập tức ra tay “trấn áp” chúng tôi bằng những cú… đấm, bẻ kinh người, giống như họ là hậu duệ của Ngũ Độc Giáo, đang sử dụng võ công của giáo chủ Lam Phượng Hoàng vậy.

Sau một hồi sử dụng nội công Việt Nam chịu đựng những đòn thế Kungfu Trung Hoa, các cô gái Vân Nam cũng “hết bài” với những thằng cha quá lão luyện trong việc đối phó với “những tình huống bất ngờ” như chúng tôi, mấy cô gái bèn giở chiêu thức cuối cùng: hỏi chúng tôi có muốn… “gì” không? (lại không có gì… bất ngờ!). Giá của một lần “gì” ấy là 300 nhân dân tệ, thử trả xuống còn… 100 nhân dân tệ cũng “hảo”. Tuy nhiên, vì mục đích của chuyến đi không phải là du lịch sex, vả lại chặng đường trước mắt còn quá nhiều nơi phải đến mà chỉ những người thể lực sung mãn mới có thể đi đến cùng, chúng tôi đành phải từ chối lời mời của những cô kiều nữ đáng yêu của xứ Vân Nam, không hẹn ngày tái ngộ…

Kỳ 3: Luyện công phu “Thiết bố sam” giữa chợ Côn Minh 

Chỉ đến ngày thứ hai ở Côn Minh, chúng tôi đã học được một loại “thượng đẳng công phu” mà người Trung Hoa xưa phải cần có bí kíp võ công và tốn nhiều năm lắm mới luyện thành. Công phu này được người Hoa gọi là “Thiết bố sam” (mình đồng da sắt).

 

Tất nhiên, trong thời buổi hiện đại, khoa học phát triển, chúng tôi không cần lên núi kiếm một cái hang động hoặc ăn phải một loại kỳ hoa nào đó khiến thân thể được “đả thông kinh mạch”. Một môn công phu học được một cách bất ngờ trong thời gian rất ngắn thì cũng chỉ có giá trị về mặt… ý nghĩa. Nhưng, nó cũng đủ cho chúng tôi sử dụng trong khoảng thời gian lưu lạc trên đất nước Trung Hoa rộng lớn…

Diện kiến “Thiết bì công”

Có thể do Trung Hoa là cái nôi của “tuyệt chiêu” bấm huyệt nên đi đâu trên đất nước này chúng tôi cũng thấy và nghe nói về massage. Đêm thứ hai, chúng tôi lại được mời đi thưởng thức món massage, lần này là massage chân, tại một bệnh viện quân y của Côn Minh. Đón chúng tôi là một cô gái nói tiếng Việt rất sõi, tự giới thiệu là người Việt gốc Hoa, luôn miệng giới thiệu về lịch sử ra đời của bệnh viện, về những vị thần y đã và đang làm việc tại bệnh viện này. Nơi dành cho việc massage là một căn phòng với những hàng ghế dài, khách massage mỗi người ngồi trên một ghế ngâm chân và nhân viên massage phục vụ tại chỗ. Chưa kịp ngồi nóng ghế, chúng tôi đã được phát cho mỗi người một tập giấy giới thiệu về các phương thuốc bí truyền của Tứ Xuyên và Tây Tạng, có công dụng chữa được hầu hết những chứng bệnh người ta thường mắc phải như: nhức đầu, mệt mỏi, tim, huyết áp… Trong lúc chúng tôi đang được massage chân thì cô gái nói tiếng Việt sõi lúc đầu dẫn vào những thanh niên có vẻ mặt nghiêm trang, giới thiệu là những lương y của bệnh viện, đề nghị được bắt mạch miễn phí cho chúng tôi, nếu người nào có bệnh mới kê đơn…

 

Đường vào một khu bán đồ giả cổ ở Côn Minh

Thấy những lương y còn khá trẻ, có dáng vẻ quá lặng lẽ, chỉ mải lo bắt mạch nên tôi và một người bạn ngồi bên cạnh tỏ ý nghi ngờ khả năng của họ bằng tiếng mẹ đẻ. Nói mà vẫn không thấy vị lương y trẻ tuổi có phản ứng gì nên chúng tôi càng yên trí… Nào ngờ, đến khi hỏi chuyện chúng tôi, vì nói mãi bằng tiếng Hoa rồi đến tiếng Anh mà chúng tôi vẫn không chịu hiểu,vị lương y đành hỏi bằng tiếng… Việt Nam với giọng Bắc đặc sệt. Thì ra, để tiện việc giao dịch với người Việt trong tương lai, trong quá trình theo học tại trường y, rất nhiều sinh viên của các tỉnh gần Việt Nam đã học tiếng Việt. Tuy đã từng nghe chúng tôi nói về minh bằng một giọng điệu thiếu tin cậy, thế nhưng vị lương y này lại không hề bận tâm, mà chỉ chăm chú vào việc giới thiệu tính năng của các loại thảo dược mà anh đang định… bán cho chúng tôi. Buôn bán, với người Trung Hoa dường như đã được nâng lên  thành một nghệ thuật, để đạt được những mục tiêu lớn lao hơn, người quân tử cần phải biết bỏ qua những tiểu tiết. Nghe hoặc không nghe những điều không đáng đã không là vấn đề đáng quan ngại trong mối quan hệ giữa chúng tôi và vị lương y, điều quan trọng là mối quan hệ ấy nhằm đến mục đích gì. Công phu bỏ qua của vị lương y trẻ tuổi “thượng thừa” đến mức khi chia tay nhau trong tình thân ái, chúng tôi đâm ra… hoang mang, không hiểu mình có đã từng nói ra những lời bình luận mà lẽ ra không nên nói hay không!

Buổi tối xuất hành đầu tiên của cả đoàn trên đất Côn Minh chưa chấm dứt, chúng tôi lại học thêm một bài học trong việc kinh doanh của người Hoa: tổ chức tiếp thị mọi lúc mọi nơi, chuẩn bị cho công việc một cách kỹ lưỡng từ khi chưa bắt tay vào cuộc. Và điều quan trọng nhất là: phải có bộ mặt… “tỉnh như sáo” trong những khoảnh khắc cần thiết! Chắc chắn, trong những ngày kế tiếp trên đất Trung Hoa, chúng tôi phải cẩn trọng hơn trong ăn nói và trong cách ứng xử. Người Hoa quả là thâm sâu khó lường!

Luyện “Thiết bố sam” giữa chợ

 Một trong những ngôi chợ mà người Việt thích đi nhất là chợ “ốc” ở Côn Minh. Không phải là một cái chợ bán toàn… ốc, mà là một cái chợ giống như chợ trời ở Việt Nam. Về cái tên của chợ, theo cô hướng dẫn viên thì người Vân Nam gọi là chợ “ốc”, còn dịch sang tiếng Việt Nam thì tạm gọi là chợ… “cóc”, nói chung là không thể hiểu nổi cách gọi và cách dịch của cái chợ này, chỉ biết là nó bán đủ thứ mặt hàng, với cái giá cũng… khó hiểu như cái tên của nó vậy!
 
Xe chưa đỗ vào bến, chúng tôi đã nhìn thấy quần thể chợ với những gian hàng tràn ngập ra các vỉa hè của những con đường xung quanh. Mắt kiếng, dây nịt, giày dép, trái cây, quần áo… các mặt hàng phong phú về kiểu dáng, đa dạng về chủng loại. Buổi trưa nắng chang chang, đoàn của chúng tôi đổ quân vào chợ để mua sắm và thực sự phân vân không biết mua gì ở chợ này giống như con lừa đứng trước hai bó cỏ khô bằng nhau. Cô hướng dẫn viên Mỹ Linh luôn miệng nhắc chúng tôi về những điều cần lưu ý như: trả giá, cẩn thận trong việc đưa và nhận tiền thối lại…
 
Bước vào một cửa hàng bán giày da, tôi và anh Trần Nhật Vy –BTV báo Tuổi Trẻ Cười- giật mình ngạc nhiên vì giá của những đôi giày da tuyệt đẹp đang được bày bán: 46 Nhân dân tệ/ đôi, tức chỉ có 92.000 đồng Việt Nam! Không cần trả giá, chúng tôi lập tức mua mỗi người 2 đôi đem về dùng và làm quà. Nhận hàng, ra đến bên ngoài, chưa kịp vui mừng vì mua hàng giá quá rẻ, chúng tôi lại “ngạc nhiên chưa” một lần nữa vì giá của một đôi giày da mà một cô bạn đi cùng đoàn vừa “tậu” được: 29 Nhân dân tệ/ đôi. Điều này có nghĩa là những đôi giày da chúng tôi vừa mua giá hơi bị đắt. Để sửa  chữa “sai lầm”, tôi lại mua thêm 3 đôi giày nữa và… không biết làm gì với chúng sau này!
 

 

Một người đàn ông bán tượng ở Côn Minh

Tiếp tục rút kinh nghiệm, chúng tôi tách nhau ra, lao vào những sạp hàng truy tìm những món hàng giá rẻ. Tại một cửa hàng bán túi xách, những chiếc túi da lộng lẫy đủ kiểu dáng được treo, móc la liệt… Chỉ một chiếc túi xách nữ màu trắng rất đẹp, tôi hỏi bằng một giọng rất tự tin: “Tố xèo xẻng?” (bao nhiêu tiền?). Cô gái bán hàng lập tức tuôn ra một tràng tiếng địa phương. Sợ cô biết tôi là người nước ngoài, bắt nạt, làm giá nên tôi làm mặt nghiêm, dù… không hiểu cô nói gì. Thấy nói mãi mà tôi không trả lời, cô gái bèn… lấy cái máy tính ra bấm bấm. Đến lúc này thì tôi hiểu, cô gái cũng… hiểu, chúng tôi bắt đầu một cuộc chiến về giá cả quyết liệt. Cô gái ra giá 1.300 NDT, tôi trả xuống còn 50 NDT, cô gái đòi 200 NDT, tôi vẫn kiên quyết con số 50 NDT và bỏ đi. Cô gái vội kêu tôi lại, bấm con số 150 NDT bằng thái độ kiên quyết, kèm theo một tràng lời nói nghe giống như… chửi! Mặc, tôi nhất quyết áp dụng bài học “làm mặt tỉnh” lúc cần thiết nhưng không xong. Không chỉ nói giống chửi, cô gái to lớn còn kêu thêm một trợ thủ là một thanh niên to như con gấu ở gần đó, dùng cả những gì giống như là võ công trong tư thế sắp sửa… động thủ. Đến nước này thì tôi thua, đành phải mua món hàng tôi ngầm thích với cái giá chẳng thích chút nào!
 
Kể từ lúc ấy, tôi quyết học công phu “mình đồng da sắt”, không đếm xỉa đến sĩ diện của một đấng nam nhi, những lời chửi rủa, để giữ an toàn cho túi tiền vốn rất eo hẹp của mình. Sau gần 3 giờ đồng hồ chu du qua gần hết khu chợ, hỏi giá bằng tiếng Hoa, trả giá bằng máy tính, nghe chửi và hăm doạ bằng tiếng Hoa, cãi lại bằng tiếng Việt… tôi đã thu gom một số hàng đáng kể với giá rẻ không hiểu nổi đem về làm quà cho người thân ở quê nhà.
 

 

Một cửa hàng bán côn trùng ép khô

Bước ra khỏi cổng chợ trong trạng thái kiệt sức vì mang vác nặng, khát nước khô cổ, tôi móc 100 NDT ra mua một ít trái cây và chai nước suối tự thưởng cho mình vì đã tiết kiệm được ít nhất 100 NDT trong việc luyện thành công phu “Thiết bố sam” khi đi mua sắm. Thế nhưng, “tránh vỏ dưa, gặp vỏ dừa”, khi nhận lại tiền thối từ tay một ông già bán trái cây trông rất hiền lành, đưa sang anh thanh niên bán nước suối, tôi mới phát hiện mình bị lừa cầm nhầm một đồng 50 NDT giả. Ông già bán trái cây với nụ cười cầu tài đã biến mất tự lúc nào trong biển người mênh mông!
 
Rốt cuộc, tôi vẫn bị “trúng nhiều chưởng” trong lúc mới luyện được công phu ở giai đoạn đầu…

Kỳ 4: Tam, đáo Tứ Xuyên

 

Rời Vân Nam sau khi đã tham quan các địa chỉ nổi tiếng như: Chợ hoa khô, Bến Quan độ (nơi các vị quan lại ngày xưa dừng chân khi đi nhậm chức), cửa hàng bán ngọc quý, cửa hàng bán thuốc Bắc… chúng tôi lên xe lửa đi Tứ Xuyên trên một đoạn đường dài gần 1.800 km trong khoảng thời gian 18 tiếng đồng hồ để đến ngôi nhà của một thi hào Trung Hoa (đời nhà Đường) mà người Tứ Xuyên vẫn tôn sùng: Lý Thái Bạch. Chỉ là một chuyến đi mà hầu hết thời gian là ngồi trên xe, nhưng…

 

Nhà ga và xe lửa ở Trung Hoa:

Tiếng loa oang oang phát trên đầu làm tôi giật mình… “hết hồn”, vội vàng chạy như đuổi theo đoàn đang đi phía trước vì sợ lạc. Nhà ga xe lửa ở Côn Minh quá rộng, quá nhiều lối đi, trông gần giống như một cái… sân bay, được thiết kế thấp hơn mặt đất bên ngoài cổng ga hàng chục mét. Máy lạnh mở mát rượi, ngay sau cổng vào là máy soi hành lý có hai nhân viên ngồi ở hai bên, kiểm tra nghiêm ngặt bất cứ người khách nào vào. Người đi tàu hoả đông như trẩy hội và đoàn tàu dài hàng mấy chục toa khiến chúng tôi ngơ ngác mất mấy phút mới xác định được đúng toa tàu mình đã mua vé. Trong cái sân ga rộng như thế này, nếu một ai trong nhóm chúng tôi vô phúc đi lạc thì chỉ có nước không còn “đường về quê mẹ”. Vì không biết tiếng, khi lưu lạc xứ người có xin gia nhập “cái bang” cũng có thể không được nhận vì… không biết viết đơn! Tất cả những đường lên tàu ở trong cái sân ga này đều không phải băng qua bất kỳ một đường ray nào, dù tàu đang nằm ở đâu.

Khi gặp đường ray, các con đường dẫn đến tàu hoặc chui xuống đất, hoặc vượt lên cao để dẫn khách bộ hành đến thẳng đoàn tàu muốn đến… Chúng tôi nuối đuôi nhau thành hàng dài tìm cách đưa hành lý lên tàu. Toa tàu ở đây rất rộng, bục lên xuống toa nằm ngang với mặt đường (đường ray nằm sâu ở dưới) nên việc đưa hành lý lên không quá khó như những đoàn tàu ở Việt Nam. Toa tàu nằm không có vách ngăn giữa giường và lối đi chung nên trông giống như một ngôi nhà dài. Không một valise nào được phép để lòi ra ngoài trên kệ hành lý. Trước khi đoàn tàu lăn bánh, nhân viên trên tàu đi đến từng toa, lặng lẽ leo lên sắp xếp lại từng chiếc valise để bảo đảm chúng không gây thương tích cho hành khách. Đúng giờ, đoàn tàu khởi hành, chúng tôi dần rời xa thành phố Côn Minh. Trên con đường dài hàng ngàn cây số, chúng tôi bắt đầu đi qua miền Tây nước Trung Hoa trong tiếng tàu chạy êm êm, không dằn sóc…

Trời dần về đêm, khung cảnh đầu tiên mà chúng tôi thấy trên đường thiên lý là những dãy núi đá cao ngất trời, trơ trọc bên những con sông chạy dài theo đường xe lửa. Ở những đoạn gặp núi chắn ngang, xe lửa không leo đèo mà chui qua những cái hầm ngầm dằng dặc với tiếng gió hú rợn người. Theo những hành khách đi cùng chuyến tàu, chúng tôi được biết xe lửa này chạy với tốc độ bình quân gần 100 km/giờ. Xe chạy hàng mấy giờ liền chỉ thấy núi đá, chúng tôi đi ngủ và thức dậy vẫn thấy núi đá. Núi trọc nối tiếp núi trọc, thỉnh thoảng lại chen lẫn vào đó những dãy núi lỗ chỗ hố đục đều đặn trên sườn đá, trong đó có những cái cây con. Hiện tượng này chứng tỏ trước đây các trái núi này cũng có rừng nhưng đã bị người dân khai thác hết qua các thời kỳ mà chính phủ chưa quan tâm lắm đến việc bảo vệ rừng và bây giờ họ đang bắt đầu khôi phục lại những rừng cây đã mất. Ơư những đoạn xe lửa cặp núi hoặc xẻ núi mà đi, chúng tôi ngỡ ngàng trước những công trình lưới thép bao bọc sườn núi của ngành giao thông công chánh nước Trung Hoa khi bảo vệ đường ray, tránh tuyệt đối những tai nạn cho các đoàn tàu…

Núi điệp trùng núi và những ruộng đất khô cằn, manh mún cho chúng tôi biết người dân Tứ Xuyên nghèo từ hàng ngàn năm nay vì không thể sống no ấm bằng nông nghiệp. Không hiểu người dân xứ này làm gì để biến vùng đất đầy núi non của họ thành thế mạnh trong giai đoạn hiện tại?

Cô hướng dẫn viên Mỹ Linh trả lời thắc mắc của tôi bằng một câu nửa đùa, nửa thật: “Tỉnh Tứ Xuyên có thế mạnh là khoáng sản, du lịch. Tuy đất dùng trong nông nghiệp của Tứ Xuyên không nhiều nhưng cũng không thể xem thường được đâu nhé, Tứ Xuyên cũng có thế mạnh về hoa và cả nghề nuôi ong. Ơư đây có những trại ong cho ra các loại mật mà không đâu có được vì chỉ có Tứ Xuyên mới có độ cao như thế để cho những loài hoa ấy mọc cho ong hút nhuỵ, và những loài ong ấy cũng chỉ sống trên vùng đất cao nguyên Tứ Xuyên mới cho ra loại mật ấy…” Vâng, chỉ cần một thế mạnh mà biết phát huy đã là quá đủ, đằng này… Đó là chưa kể đến yếu tố con người.

Chuyện ở cố cư Lý Thái Bạch:

Chúng tôi đến ngôi nhà của thi sĩ Lý Bạch vào lúc sáng sớm, trời vẫn còn mờ sương. Điều đầu tiên chúng tôi thấy tại cố cư Lý Bạch là hàng ngàn người dân địa phương đang lui cui ngồi cạo, rửa những viên gạch lót nền của công viên trong cái lạnh se thắt của vùng cao nguyên. Trên một mảnh đất rộng hàng chục hecta, cố cư Lý Bạch hiện ra hoành tráng với đầy đủ công viên, hòn non bộ, tượng đài… Nó đang được tu sửa và những người dân ở đây đã tự nguyện đến làm sạch đẹp khu vực mà từ đó, có thể thu hút tiền của khách du lịch, khiến cho cuộc sống của họ sung túc hơn. Trong số những người dân đang làm công ích, có rất nhiều cô, cậu bé còn đang ở độ tuổi học sinh, vẫn còn mắc cỡ bỏ trốn mỗi khi có du khách nào chĩa ống kính về phía họ…
 

 

Những cô bé học sinh đi làm lao động ở Cố cư Lý Thái Bạch

Cô hướng dẫn viên xinh đẹp người Tứ Xuyên đang giới thiệu cho Mỹ Linh và chúng tôi những di tích trong cố cư Lý Bạch. Chỉ là những gian nhà cổ giữ nguyên dáng vẻ như thời nó mới được xây dựng cách đây hàng mấy trăm năm với mái ngói rêu phong, sân gạch, giếng đá… thế mà chúng tôi cũng mất hàng giờ mới có thể tham quan hết một vòng. Lồng trong những hiện vật là những câu chuyện kể, có cái là chính sử, có cái là dã sử và cũng có cái là huyền sử… “Sử” nào cũng được cô hướng dẫn viên nhồi nhét vào đầu chúng tôi một cách khéo léo theo kiểu giáo dục bằng trực quan sinh động.
 
Bên cạnh khu nhà cổ là một khu nhà khác trông giống cổ nhưng đích thị là một khu buôn bán đồ lưu niệm. Trong đây, tất cả những thứ gì có liên quan hay không liên quan đến Lý Thái Bạch đều được bày bán, từ những chiếc quạt có đề thơ, những bức thư pháp, bình rượu… đến cả những viên đá thoạt nhìn tưởng như chẳng có giá trị gì.
 
Ngay trong gian nhà chính, nơi Lý Thái Bạch từng luyện võ, ôn văn, chúng tôi thấy có một viên đá to, xù xì, được đặt trang trọng trên kệ gỗ, có kính bảo vệ. Hỏi ra mới biết: tương truyền, đó là hồn của nhà thơ họ Lý vì khi nhân dân Tứ Xuyên đang lập đàn cúng tế ông, viên đá (giống như một thiên thạch) đã bay từ trên trời xuống. Như để củng cố niềm tin của chúng tôi, cô hướng dẫn viên kiên quyết khẳng định đó là viên đá thực!
 
Cố cư Lý Thái Bạch ở cách “Kiếm môn thục đạo” không quá xa. Đây lại là một danh thắng gắn liền với một giai đoạn hào hùng của dân tộc Trung Hoa: thời Tam Quốc.

Chính phục Kiếm Các sơn:

 

Hẻm núi ở Kiếm Các Sơn

Có thể nói: chỉ có những lực sĩ hoặc “chân hảo hán” mới đi qua nổi quả núi quá hiểm ác này bằng cách… leo. Theo truyền thuyết, ngày xưa để mở đường đi qua Kiếm Các Sơn, vua nước Thục đã phải cử 3 đại lực sĩ vác búa phá đường. Sau một thời gian dài, khi những đại lực sĩ kiệt sức thì cũng là lúc “sạn đạo” (san đạo, sơn đạo, đường núi) hình thành. Con đường cheo leo nằm vắt qua những vách núi, có khi là một đoạn đường đẽo vào núi, có khi là một đoạn đường bằng gỗ, chống vào núi trong những cái khe, lỗ do con người tạo ra. Aáy thế mà nó đã từng là con đường huyết mạch để các đoàn quân vận chuyển người, lương thực từ Tứ Xuyên ra Trung Nguyên. Chính tại sạn đạo này, Khổng Minh Gia Cát Lượng đã từng “lục xuất Kỳ sơn”, đưa lực lượng ra khỏi đất Thục với tham vọng làm bá chủ Trung Hoa.
 

 

Kiếm các Sơn

Toàn là đá tai mèo, toàn bộ con đường chỉ là những bậc thang đi lên, lên mãi… Chúng tôi đang chui vào một khe hẹp, hai bên là vách đá dựng đứng, cao đến nỗi không thấy ánh mặt trời. Ra khỏi khe núi, nhìn tới phía trước, chúng tôi lại tiếp tục… bải hoải khi vẫn thấy những bậc thang hướng lên trên!
 
Quả là phong cảnh Kiếm Các Sơn rất kỳ thú. Đi qua những hang động và vực sâu, nhìn từ trên cao xuống dưới, có thể thấy những thửa ruộng bậc thang xếp hàng thẳng tắp, nằm ẩn hiện trong khói lam chiều dưới ánh tà dương. Đã vào tháng tư, nhưng những nhánh mai rừng vẫn trụi lá, cho ra những nụ xuân e ấp…
 
Chỉ là một sạn đạo leo đến muốn ngất xỉu vì mệt, nhưng du khách vẫn cứ kéo về nườm nượp. Không thể phủ nhận vẻ đẹp phong cảnh ở nơi đây, nhưng nếu con đường vẫn là đường núi thô sơ y như ngày xưa thì có lẽ nó vẫn là một địa danh nổi tiếng hiểm trở mà người nghe ít ai muốn đặt chân đến.

Kỳ 5: Tứ, đáo Cửu Trại Câu

 Trước khi đến một trong những “đệ nhất danh thắng” ở Trung Hoa này, chúng tôi đã được cô hướng dẫn viên dặn dò rất kỹ: đây là vùng đất thuộc dân tộc Tạng, có những quy luật, thói quen riêng của người Tạng. Khi mua sắm, nếu đã trả giá rồi mà người Tạng bán thì không được không mua, nếu không thì “người tạng rất nóng tính”! Đi tiểu, cũng phải trả tiền –nếu người Tạng đòi…

 

Kèm theo với những lời dặn dò là các câu hăm doạ như: đây là vùng núi ở độ cao trên 4.000 m so với mặt biển nên không khí rất loãng, nếu ai cảm thấy khó thở thì phải lập tức báo ngay để có biện pháp đối phó…

 

Cảnh hồ trên Cửu Trại Câu

Chưa tới châu A Bá –khu tự trị của người Tạng, chúng tôi đã bị đặt trong tâm trang căng thẳng, tư thế chuẩn bị để còn có cơ hội… thoát ra khỏi vùng đất xa lạ này. Một số người trong đoàn dự đoán những ngày ở Cửu Trại Câu sẽ vô cùng ấn tượng. Quả đúng như thế, nhưng ấn tượng lại đi ra ngoài sự tiên liệu của mọi người…

Tuyết trên đỉnh Thanh Hải Sơn

Chiếc xe ô tô 30 chỗ ngồi gầm lên, lượn qua một khúc quanh cùi chỏ sát mép vực, chui vào một khe núi hẹp, bên vệ đường là những búi cỏ xác xơ, vàng quạch, phủ đầy tuyết trắng. Cả đoàn chúng tôi ồ lên vì ngạc nhiên, thích thú. Trong số những người ngồi trên xe, có người cả đời chưa từng thấy tuyết trong khung cảnh thiên nhiên như thế này. Núi vẫn cao vút lên lưng chừng trời và con đường dẫn đến Cửu Trại Câu lẩn khuất trong ngàn mây…

 

Tuyết bắt đầu rơi trên đỉnh Thanh Hải

Các đỉnh núi trắng xoá tuyết phủ lần lượt đi qua trong tầm mắt của chúng tôi. Cửu Trại Câu là một thị thành nhỏ xây dựng cheo leo trên những khoảng đất bằng hiếm hoi của cao nguyên. Đường xá ở đây không rộng như những đô thị dưới miền xuôi nhưng mật độ Hotel thì lại nhiều vô kể. Cô hướng dẫn viên du lịch luôn miệng lập đi lập lại những lời dặn dò và khẳng định: vào những ngày cao điểm, Cửu Trại Câu đón đến 30 vạn (300.000) du khách đến tham quan, bình quân ở đây đón khoảng 20 vạn khách/ ngày.
 Aán tượng đầu tiên của chúng tôi khi bước xuống xe, đi vào khách sạn là… lạnh! Những người trong đoàn lập tức lục tung valise, ai có áo dùng áo, ai có khăn dùng khăn… Về phần tôi, địa chỉ đầu tiên mà tôi ghé là các cửa hàng bán đồ dùng ngay trước của khách sạn. Ở đây có đầy đủ những “vũ khí” để chống rét như: khăn lông, mũ da, áo da, găng tay…

Trời lặng gió, nhưng không khí lại rét buốt đến không thể chịu nổi. Đã vậy, khách sạn còn thông báo là: theo lệ, 18 giờ chiều mới mở nước nóng và 21 giờ đêm thì tắt. Còn máy sưởi, chỉ được mở đến 23 giờ! Chúng tôi đi ngủ mà vẫn canh cánh trong lòng câu hỏi: ngoài cái lạnh, Cửu Trại Câu có cái gì?

 Vùng núi thu hút 10 triệu USD mỗi ngày

Sau một đêm ngủ dậy mà không biết cái lỗ tai của mình còn hay mất, chúng tôi lên đường đến khu tham quan Cửu Trại Câu. Vừa bước xuống xe ô tô, chúng tôi lại bị ấn tượng bởi một bãi đất trống khổng lồ, bên trong đậu vài trăm chiếc xe buýt hiện đại dùng trong việc chuyên chở khách du lịch đi tham quan khu danh thắng. Tất cả các loại xe ô tô, nếu không phải là xe của khu du lịch Cửu Trại Câu đều không được chạy vào khu tham quan. Mỗi vé vào cửa là 400 NDT, cứ 30 phút lại có 1 chuyến xe buýt khởi hành, chở những du khách đi sâu vào khu du lịch. Trên vé tham quan đã có 1 suất ăn trưa dạng Buffet, từ 6 giờ sáng đến 18 giờ tối, du khách có thể đi trên bất cứ chuyến xe nào để đến bất cứ địa chỉ tham quan đã định sẵn nào trong khu du lịch, trong khi đi không được hút thuốc, không được xả rác nếu không muốn bị phạt nặng.

 

Mưa tuyết trên Cửu Trại Câu

Mưa tuyết bắt đầu rơi khi chúng tôi dừng chân trên bờ hồ Thanh Hải. Mặt nước trong xanh như ngọc bích của hồ có những chú cá con tung tăng lặn ngụp. Tất cả những con đường dẫn quanh bờ hồ, vào rừng đều được làm bằng ván, đặt trên khung thép có lót lưới chắc chắn. Đây là một biện pháp để bảo vệ và tôn tạo cảnh quan thiên nhiên rất hiệu quả. Từng đoàn người tham quan dài vô tận lầm lũi đi sâu vào rừng nhưng không ai có thể vượt thoát ra khỏi con đường quy định bởi những những thanh chắn mỹ thuật chạy dài, bao bọc -kể cả những Nghinh Phong Đình. Chốc chốc, chúng tôi lại bắt gặp những nhân viên của khu du lịch ăn mặc rất đẹp đi ngược chiều, trên tay cầm cây gắp rác, nhặt từng chiếc lá khôn bỏ vào bị với một thái độ chăm chút.

Được phát hiện từ những năm 70 của thế kỷ 20, mãi đến hơn 10 năm sau chính phủ Trung Quốc mới đưa Cửu Trại Câu vào danh sách những địa chỉ cần phải bảo vệ và tôn tạo.  Với 2 dòng nước chính chảy từ trên núi xuống, Cửu Trại Câu có khoảng 100 cái hồ (gọi là Hải tử –tức biển con) nằm dọc theo con đường bê tông cực đẹp mà chúng tôi đã đi qua, mỗi hồ tên gọi và vẻ đẹp khác nhau. Có hồ nước đến 5 màu gọi là hồ Ngũ Sắc; có hồ trông giống như con Tê Giác gọi là Tê Giác hồ; có hồ nước phản chiếu ánh sáng gọi là Hồ Gương; có hồ gọi là hồ Ngọc Bích vì màu sắc của mặt nước… Nói chung, chỉ có hồ, nước và tuyết nhưng thiên nhiên đã ưu ái vùng đất nghèo nàn này , sắp đặt thành những cảnh đẹp đến không ngờ. Nơi đây đẹp đến nỗi, khi chọn cảnh để quay Hoa Quả Sơn, đoàn làm phim Tây Du Ký của Bắc Kinh đã không ngần ngại chọn Cửu Trại Câu.
 Xen lẫn trong những địa điểm chúng tôi dừng chân là những khu nhà  của người dân tộc Tạng với màu sắc, kiểu dáng mang tính đặc thù. Người dân Tạng sống trong khu du lịch trông cũng khác người Tạng ở bên ngoài, quần áo chỉn chu hơn, hay cười khi bắt gặp ánh mắt nhìn của du khách…

Văn hoá khu du lịch

 Buổi trưa, chúng tôi về nhà hàng duy nhất trong khu du lịch để dùng cơm. Có quá nhiều thực khách đang tập trung nơi đây sau một buổi tham quan dài mệt mỏi. Không ít người trong số thực khách là người Châu Aâu, chăm chỉ xếp hàng bên dãy bàn để thức ăn tự chọn, chờ đến lượt mình. Vừa đem đĩa thức ăn ra bàn ngồi, chúng tôi đã được cô hướng dẫn viên người địa phương chỉ cho xem một tấm bảng treo trên cao ghi 2 dòng chữ Hoa  – Anh với nội dung: ai ăn thừa thức ăn quá 100g sẽ bị phạt 100 NDT. Nhìn quanh khu vực nhà hàng, chúng tôi thấy không có một khay thức ăn nào (chưa kịp dọn) còn thừa lại quá nhiều.

Dưới nhà hàng ăn là cả một siêu thị dành hầu hết các gian hàng để bán đồ lưu niệm mang màu sắc địa phương như: đá, vòng luân xa, phật, kinh, những vật chế tác từ sừng, xuơng –một loại nguyên liệu mỹ nghệ mà ở châu A Bá có rất nhiều…
 Bên ngoài siêu thị, một khoảng sân rộng lớn như một công viên với những chiếc ghế xếp thành dãy dài cho những người đàn ông hút thuốc ngồi nghỉ ngơi, tận hưởng thú vui của họ. Lác đác trong sân, những công nhân của công viên mặc đồng phục lặng lẽ đị thu gom rác, trong đó có những tàn thuốc lá do những người vô ý thức đã vứt trên nền đá, trên lối đi.

Trên đường về, chúng tôi đúc kết được một điều: Cửu Trại Câu không chỉ có những cảnh đẹp do thiên nhiên hùng vĩ trao tặng. Trong khung cảnh ấy, có sự đóng góp của con người, không đơn thuần là những phương tiện văn minh, hiện đại, mà có cả sức nặng của một nền văn hoá mang đậm dấu ấn mấy ngàn năm của dân tộc Tạng –những người quanh năm sống trên một vùng cao, đối đầu với gió tuyết mịt mùng… 400 NDT/ người, mỗi ngày bình quân có khoảng 200.000 người đến tham quan Cửu Trại Câu, nơi này sẽ thu được khoảng 80 triệu NDT/ngày, vị chi là vào khoảng 10 triệu USD –một con số rất đáng để suy ngẫm. Cửu Trại Câu tự mình có thể nuôi sống hệ thống nhân viên trong khu du lịch của họ và thừa sức để bảo tồn, tôn tạo ngày càng đẹp hơn.

Kỳ 6: Thâm nhập vào làng của người Tạng

 Mặt trời đã lặn sau núi từ lâu, cái lạnh thấm sâu vào tận xương tuỷ. Với 150 NDT/người, chúng tôi gia nhập vào đoàn người đến thăm một làng dân tộc Tạng, dự lễ hội giết và ăn thịt dê của người địa phương. Điểm đến là một ngôi làng ở cách trung tâm đô thị không xa, nơi tập trung những ngôi nhà mang dáng vẻ đặc thù của xứ Phật, có những luân xa quay ngày đêm bằng sức nước được dẫn từ trên núi về…

 

Những người Tạng đón chúng tôi bằng cử chỉ chắp tay vái, quàng vào cỗ mỗi người một dải khăn màu trắng tượng trưng cho sự may mắn, mời chúng tôi tham quan một vòng làng trước khi bước vào cuộc vui…

Đêm ở châu A Bá

Một người đàn ông Tạng cao gần 2m, mặc áo khoác màu đen, đón chúng tôi đưa ra phía sau chuồng nuôi dê để chọn con vật sẽ dùng trong bữa tiệc sắp tới. Một thanh niên dáng đậm người xông xông vào chuồng dê lôi ra 2 con… cừu. Thì ra, cái con vật mà chúng tôi gọi là cừu thì ở đây kêu bằng dê. Không sao, dê hay cừu gì cũng vậy, chúng tôi chọn lấy một con. Bằng một động tác hết sức nhanh, gọn, người thanh niên rút con dao cong đeo ở thắt lưng ra, cắt một đường ngang cổ chú cừu, xong!

Trong ngôi nhà trông như một cái lều lớn, có khoảng 10 nhóm khách du lịch như chúng tôi ngồi thành vòng tròn quanh bếp lửa đang đun một nồi thịt dê to, mặt người nào cũng hưng phấn vì những ly trà sữa dê, vì những ly rượu có vị ngọt, chua mà các cô gái Tạng có đôi má đỏ hồng, mặc cái váy truyền thống đang đem đi mời khách…

 

Con Bò lông dài ở châu A Bá

Âm nhạc bất ngờ nổi lên, một cô gái dáng cao, mắt lúng liếng, đong đưa bước ra giữa vòng tròn với lời ca cháy bỏng. Dù không hiểu gì về bài hát nhưng chúng tôi cũng biết đó là một bài nói về tình cảm trai gái, thông qua ánh mắt nhìn ướt rượt của diễn viên, thông qua giai điệu buồn miên man mà cô gái đang ngân nga. Tiếng hát như bay qua thảo nguyên mênh mông trong gió tuyết mịt mù; Tiếng hát như trườn trên lưng ngựa trong đêm dài buốt giá… Rồi những cái vai lúc lắc, những cái mông ngúc ngoắc, các cô gái Tạng đang dần lôi kéo những chang trai ngồi xung quanh đống lửa vào âm nhạc của họ trong vũ điệu tình yêu. Một chàng trai Tạng cất tiếng hát trầm vang như tiếng hú xuyên qua những khe núi, đến lượt những cô gái là khách mời… Vòng tròn người tham gia nhảy múa càng lúc càng rộng ra, không một ai ở ngoài cuộc, đêm hoan ca như bừng lên vì những màn giao lưu tình cảm giữa những người dân trong làng và khách du lịch. Trong quá trình giao lưu, những du khách lần lượt nói về quê hương của mình và hát những bài dân ca của quê hương họ…

Trời càng về khuya, những bài hát càng hay, rượu càng đượm và tình cảm càng nồng. Những ngưới khách du lịch dường như không muốn ra về dù bước chân đã mỏi… Chỉ bằng những phương tiện sẵn có trong ngôi làng của mình và những hoạt động mang đậm dấu ấn riêng một cách hết sức tự nhiên, người dân tộc Tạng ở đây đã làm nên một loại hình giải trí -văn hoá trên vùng đất của họ, thu hút du khách đến hàng đêm.

 Trên đường về, chúng tôi nhẩm tính: 150 NDT/người, 300 người/ đêm. Vị chi, ngôi làng chúng tôi vừa ghé thu được khoảng 45.000NDT/ ngày –một khoản tiền không nhỏ trên vùng núi rừng heo hút, nơi vật giá sinh hoạt vẫn còn quá rẻ. Mà, du khách rất cần một nơi để đến sau một ngày ở Cửu Trại Câu tham quan phong cảnh. Chắc chắn, chẳng ai muốn ra về khi chỉ mới biết đất nước mà chưa có một khái niệm rõ rệt nào về con người trên cao nguyên độc đáo này.

+Tạm biệt Cửu trại Câu!

Các đỉnh núi đầy tuyết dần lùi xa về phía sau, chiếc xe đang rời xa Châu A Bá, trở về với Trung Nguyên phồn hoa náo nhiệt. Đi hết cả buổi sáng, mà chúng tôi vẫn còn lẩn quẩn trên vùng đất của người Tạng. Chiếc xe dừng lại trước cửa một quán ăn để mọi người giải quyết bữa trưa…

Vừa nhảy xuống xe, tôi đã bắt gặp người đàn ông ôm một cái khay trước ngực, bày bán đủ mọi thứ đồ linh tinh, chìa về phia tôi với ánh mắt mời chào. Người đàn ông trạc độ trên 40 tuổi nhưng cằn cỗi với gương mặt đầy dấu chân chim, đi chân trần, đầu không nón, đen thui… Ông ta không biết tiếng Anh, và không biết cả tiếng… Phổ Thông. Cuộc giao dịch của chúng tôi bắt đầu bằng cách đọc… những con số bằng tiếng Phổ Thông –những từ ít ỏi mà đôi bên đều thuộc. Tuy nhiên, không vì thế mà sự trao đổi kém phần sôi nổi. Chỉ mấy tượng phật –loại dùng để đeo trước ngực- tạc bằng đá thường, người đàn ông chắp tay vái vái, đôi mắt thành kính dõi lên trên, miệng lắp bắp…

Tôi hiểu người đàn ông muốn bảo rằng tôi hãy mua mấy bức tượng này về tặng người thân, nó rất linh vì đây là xứ Phật. Giá của một bức tượng chỉ có 10 NDT, tôi mua. Tiếp theo, người đàn ông lại chỉ chỉ một bức tượng phật khác, đồng giá. Tôi trả xuống còn 5 NDT, ông ta cũng bán. Người đàn ông lại chỉ những cái vòng tay, dây đeo cổ, mặt nạ đeo thắt lung… Tất cả đều có giá rất rẻ, vài NDT/ món. Tôi mua lia lịa và người đàn ông cúi chào lia lịa… Cuối cùng, tôi mua hết 50 NDT những món hàng lặt vặt. Trước khi bỏ đi, người đàn ông dúi vào tay tôi 2 miếng đá nhỏ tạc hình con dơi, miệng nói những gì tôi không hiểu.

Tôi trả tiền nhưng ông ấy không lấy, tay chỉ vào những tờ nhân dân tệ tôi đã đưa. Nhìn cái cách người đàn ông bán hàng dạo trân trọng những đồng tiền lẻ thu được trong một buổi giao dịch, tự nhiên tôi cảm thấy vui và chợt nghĩ rằng: những đồng tiền ấy có thể rất có giá trị đối với ông và gia đình. Thế nhưng, ông ấy không hề tìm cách để bắt chẹt tôi, cũng không hề chèo kéo, nằn nì mua bán để gây phiền hà cho du khách, khác rất nhiều với những người bán hang rong mà tôi từng gặp trên chính quê hương mình.

Người dân tộc Tạng cũng mộc mạc, hiền lành như những người dân quê Việt Nam. Ở đây, tại một quán ăn nhỏ nằm dọc đường, những văn minh thị thành vẫn chưa đến.
Suốt chuyến đi dài qua các thị thành, nông thôn miền Tây Trung Hoa, không phải lúc nào chúng tôi cũng bắt gặp những cảnh tượng hoành tráng, thể hiện sự văn minh hiện đại… Có nhiều nơi cũng còn rất nghèo, nhưng rõ ràng đây là một đất nước đang trở mình chuyển động để đứng lên với một tư thế khác -bắt đầu từ những thứ tưởng chừng như rất nhỏ.

Эффективное продвижение сайтов в Яндекс обосновано несколькими фактами topodin, Другими словами, для поисковика не существует такого понятия, как продвижение


Các bài viết khác

Đặc điểm các tông phái Phật giáo Nhật Bản

Đặc điểm các tông phái Phật giáo Nhật Bản

Chân ngôn chính là cái thể hiện chân lý tuyệt đối của vũ trụ, là lời dạy của đức Đại Nhật Như Lai, là giáo thuyết Tức Thân Thành Phật (thành Phật ngay nơi thân nầy). Chân Ngôn Tông cho rằng ngay trong đời hiện tại có thể thành Phật. Hằng ngày sáng tối siêng năng chỉnh trang bàn thờ Phật...

Nguồn gốc Phật giáo

Nguồn gốc Phật giáo

Đại Bồ-đề hội là một đoàn thể rất có thế lực trong công cuộc vận động phục hưng Phật giáo ở Ấn Độ hiện thời. Sáng lập vào năm 1891, chi bộ đều có đặt ở các chỗ như là Nữu-ước, Luân Đôn, v.v... Sự bố giáo hầu khắp Âu Mỹ. Rồi đến toàn Tích Lan Phật giáo đại hội...

Mạn đàm về chiếc bao lì xì và bàn tay của thiền sư Ma Tuyến

Mạn đàm về chiếc bao lì xì và bàn tay của thiền sư Ma Tuyến

Tập quán lì xì của người Việt chúng ta thực sự bắt nguồn từ một truyền thống lâu đời của Trung Quốc, và không nhất thiết là chỉ dành riêng cho trẻ con vào dịp Tết mà còn cho cả người lớn trong các dịp lễ lạc và giao tiếp xã hội quanh năm...

Bí ẩn 14 tháp cổ Chàm trên đất Tây Sơn – Bình Định

Bí ẩn 14 tháp cổ Chàm trên đất Tây Sơn – Bình Định Nằm ngay cửa ngõ thành phố Qui Nhơn là hai ngọn tháp đứng sừng sững kề nhau, dân gian gọi là tháp Đôi. Theo các tư liệu xưa còn ghi chép được, tháp Đôi là tháp Hưng Thạnh. Ngày 10/7/1980, tháp Đôi được trùng tu đầu tiên ở Bình Định và được các nhà nghiên cứu xếp vào loại di

Phong trào cải cách Phật giáo  của Đại sư Thái Hư (1890-1947) và sự ảnh hưởng của nó

Phong trào cải cách Phật giáo của Đại sư Thái Hư (1890-1947) và sự ảnh hưởng của nó

Sự hình thành và phát triển của mọi sự vật giống như một thân cây sinh trưởng trong rừng cây, vóc dáng của nó như thế nào đều tùy thuộc vào tự thân và hoàn cảnh chung quanh nó. Sự tồn tại và phát triển của Phật giáo cũng tùy thuộc vào 2 nhân tố tự thân và ngoại cảnh...

Video

Video Clip

Chân dung Tăng già

  • TT. Thích Viên Hoa (1963-2009) - Chùa Phước Long - thị trấn Phú Phong, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định
  • Nguyễn triều Quốc sư húy Chơn Luận - Phước Huệ (1869-1945), Tổ khai sơn Chùa Phước Long - thị trấn Phú Phong, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định
  • HT. Thích Mật Hạnh (1923-2015) - Chùa Tân An, Bình Định
  • HT. Thích Quảng Bửu (1944-2016) - Tu Viện Nguyên Thiều, Bình Định
  • HT. Thích Viên Tánh (1958-2018) - Chùa Tây Thiên, Tp. Nha Trang
  • TT. Thích Huyền Châu - Giám viện Viện Phật Học Bồ Đề Phật Quốc, Hoa Kỳ
  • HT. Thích Quảng Thạc (1925-1996), Chùa An Lạc, Sài gòn
  • HT. Thích Tâm Hoàn (1924-1981), Tổ đình Long Khánh, Qui Nhơn
  • HT. Thích Trí Hải (1876-1950), Chùa Bích Liên, Bình Định
  • Tổ sư Nguyên Thiều - Siêu Bạch (1648-1729), Khai sơn Tổ đình Thập Tháp, Bình Định
  • Thiền sư Thích Nhất Hạnh - Làng mai, Pháp quốc
  • HT. Thích Thiện Minh (1922-1978), Thiền viện Quảng Đức, Sài gòn
  • HT. Thích Thiện Hoa (1918-1973), Việt Nam Quốc Tự, Sài gòn
  • HT. Thích Thiện Hòa (1907-1978), Chùa Ấn Quang, Sài gòn
  • Bồ tát Thích Quảng Đức (1897-11 tháng 6 năm 1963) Vị pháp thiêu thân
  • HT. Thích Tịnh Khiết (1890-1973), Chùa Tường Vân, Huế
  • HT. Thích Phước Thành (1918-2013), Chùa Thiên Phước, Bình Định
  • HT. Thích Giác Nhiên (1878-1979), Chùa Thuyền Tôn, Huế
  • HT. Thích Đỗng Minh (1927-2005), Chùa Long Sơn, Nha Trang
  • HT. Thích Hành Trụ (1904-1984), Sài gòn
  • HT. Thích Viên Định, Tổ đình Thập Tháp, Bình Định
  • HT. Thích Huệ Chiếu (1898-1965) , Tổ đình Thập Tháp, Bình Định
  • HT. Thích Trí Hải (1906-1979) - Hà Nội
  • HT. Thích Đôn Hậu (1905-1992), Chùa Thiên Mụ, Huế
  • HT. Thích Huyền Quang (1920-2008), Tu Viện Nguyên Thiều, Bình Định
  • HT. Thích Kế Châu (1922-1996), Tổ đình Thập Tháp, Bình Định
  • HT. Thích Trí Diệu (1916-1982), Chùa Phước Long, Bình Định
  • Hoa sen tánh giác

Câu chuyện bỏ túi

Phật thành đạo

Phật thành đạo

Hãy giải thoát cho nhau thoát khỏi những ràng buộc của tham sân si, cố chấp và tà kiến; hãy mở ra cho nhau những buộc ràng vô lối, những qui ước phàm tục và hãy hiến tặng cho nhau những tự do căn bản và tối thiểu của tâm hồn...

xem các tin khác

Reference Material

Royal patronage of Buddhism during the time of Buddha

Royal patronage of Buddhism during the time of Buddha

Active patronage from different royal houses was a major contributing factor to the growth of Sangha, its missionary activities and successful spread of Buddhism. Admiration for Buddha was obvious when kings and rulers made their claims on his relics after his demise...

xem các tin khác

Góp nhặt lời vàng

Lời vàng của Tổ Qui Sơn

Lời vàng của Tổ Qui Sơn

Nếu mình chưa phải là bậc thượng lưu, vượt thắng bên kia bờ giác thì hãy để tâm nơi giáo pháp, ôn tầm kinh điển, rút ra nghĩa lý tinh hoa, truyền bá tuyên dương, tiếp dẫn hậu lai, đó là cách trả ơn cho Phật tổ...

xem các tin khác

Ẩm thực Phật giáo

Chè trôi nước ngũ sắc

Chè trôi nước ngũ sắc

Đậu xanh ngâm nước vài tiếng cho nở mềm. Sau đó đãi sạch rồi cho vào nồi, đổ nước sâm sấp mặt đậu. Cho nồi đậu lên bếp, đun nhỏ lửa cho đậu chín bở và cạn hết nước...

xem các tin khác

Lượt truy cập

3385922